Sztuczna inteligencja już dziś decyduje o dostępie do finansowania dla milionów Polaków, analizując ich zdolność kredytową. Jednak od sierpnia 2026 roku wchodzą w życie nowe, unijne regulacje, które gruntownie zmienią zasady gry. AI Act narzuci na banki i instytucje finansowe rygorystyczne obowiązki, wpływając na to, jak algorytmy oceniają naszą wiarygodność finansową.
Sztuczna inteligencja przestała być futurystyczną wizją i stała się kluczowym elementem współczesnej bankowości. Jak wskazuje Europejski Urząd Nadzoru Bankowego, większość banków w Unii Europejskiej już teraz korzysta z zaawansowanych metod AI, takich jak sieci neuronowe, drzewa decyzyjne czy przetwarzanie języka naturalnego. Algorytmy nie są już tylko narzędziem pomocniczym – działają wewnątrz najważniejszych mechanizmów systemu finansowego.
Ich zastosowanie jest wszechstronne i obejmuje kluczowe procesy, w tym:
Kredyt pozostaje najbardziej wrażliwym obszarem, gdzie decyzje podejmowane przez AI mają bezpośredni wpływ na życie obywateli. Zmiana, której jesteśmy świadkami, polega na tym, że algorytm z narzędzia operacyjnego staje się przedmiotem nadzoru, regulacji prawnych i społecznego zaufania.
Przełomowym momentem dla całego sektora finansowego będzie 2 sierpnia 2026 roku. Tego dnia w pełni wejdą w życie obowiązki wynikające z unijnego rozporządzenia znanego jako AI Act (Rozporządzenie UE 2024/1689). Regulacja ta klasyfikuje systemy oceny zdolności kredytowej jako systemy sztucznej inteligencji wysokiego ryzyka, co nakłada na ich twórców i użytkowników szereg rygorystycznych wymogów dotyczących przejrzystości, nadzoru i zarządzania ryzykiem.
Wejście w życie nowych obowiązków dla systemów sztucznej inteligencji wysokiego ryzyka w 2026 roku niesie konsekwencje, których większość uczestników rynku finansowego, w tym polskie instytucje, jeszcze nie wycenia z należytą powagą.
Eksperci, jak Marcin Zarzecki, podkreślają, że AI staje się nowym systemem wpływu na decyzje ekonomiczne i bezpieczeństwo danych. Nowe przepisy mają zapewnić, że decyzje algorytmów będą sprawiedliwe, transparentne i nie będą prowadzić do dyskryminacji.
Równolegle do zmian regulacyjnych, systemy scoringowe muszą mierzyć się z nowymi zjawiskami na rynku, takimi jak rosnąca popularność płatności odroczonych (BNPL, „kup teraz, zapłać później”). Z danych za 2025 rok wynika, że z usług tego typu korzystało już 15 proc. badanych w Polsce. Choć dla klientów jest to wygodna forma finansowania zakupów, banki podchodzą do niej z rezerwą.
Częste korzystanie z płatności odroczonych może być interpretowane jako sygnał o problemach z płynnością finansową i negatywnie wpłynąć na ocenę zdolności kredytowej, zwłaszcza przy ubieganiu się o kredyt hipoteczny. W odpowiedzi na te trendy, instytucje takie jak Biuro Informacji Kredytowej opracowują nowe modele scoringowe, starając się precyzyjniej oceniać ryzyko w dynamicznie zmieniającym się otoczeniu finansowym.
Sztuczna inteligencja w finansach. Algorytm nowym nadzorcą pieniądza, Wszystko co Najważniejsze, https://wszystkoconajwazniejsze.pl/pepites/sztuczna-inteligencja-w-finansach-algorytm-jako-nowym-nadzorca-pieniadza/
AI Act coraz bliżej firm. Co trzeba wiedzieć o akcie o sztucznej inteligencji?, Gazeta Prawna, https://www.gazetaprawna.pl/nowe-technologie/ai/artykuly/11242117,ai-act-coraz-blizej-firm.html
Polacy polubili płatności odroczone. To już 15 proc. rynku, 300Gospodarka.pl, https://300gospodarka.pl/news/polacy-polubili-platnosci-odroczone-banki-nie-zawsze-patrza-na-to-dobrze
Szykują się zmiany dla kredytobiorców. BIK opracowało nowy model scoringowy, Bezprawnik.pl, https://bezprawnik.pl/szykuja-sie-zmiany-dla-kredytobiorcow-bik-opracowalo-nowy-model-scoringowy/
