W sierpniu 2026 roku weszły w życie kluczowe zapisy unijnego rozporządzenia w sprawie sztucznej inteligencji, znanego jako AI Act. Nowe regulacje wprowadzają fundamentalne zmiany dla sektora bankowego, nakładając na instytucje finansowe obowiązek pełnej transparentności w komunikacji z klientami, co ma bezpośrednio wpłynąć na ich bezpieczeństwo i prawa w cyfrowym świecie.
Głównym celem unijnego AI Act jest uregulowanie dynamicznie rozwijającego się rynku sztucznej inteligencji i ograniczenie potencjalnych zagrożeń z nią związanych. W tym celu rozporządzenie wprowadza nowatorskie podejście, kategoryzując systemy AI według stopnia stwarzanego przez nie niebezpieczeństwa. Wszystkie technologie bazujące na sztucznej inteligencji zostały podzielone na cztery poziomy ryzyka, od minimalnego po niedopuszczalny.
W ramach tych regulacji niektóre praktyki zostały całkowicie zakazane. Najbardziej znanym przykładem jest stosowanie systemów do tzw. punktacji społecznej (social scoring) przez podmioty publiczne i prywatne, co uznano za praktykę niedopuszczalną, naruszającą podstawowe prawa obywateli. Na wszystkie instytucje, w tym banki, nałożono nowe obowiązki, których zakres zależy od kategorii ryzyka, do jakiej zakwalifikowano używane przez nie systemy AI.
Na obecnym etapie wdrażania przepisów szczególny nacisk położono na kwestię transparentności, która staje się fundamentem relacji między bankiem a klientem. Nowe prawo ma zapewnić, że klienci będą w pełni świadomi, kiedy mają do czynienia z technologią, a kiedy z człowiekiem. Jest to krok milowy w kierunku zwiększenia zaufania do usług bankowości cyfrowej.
Klient powinien być również informowany o tym, że komunikuje się z bankiem przy użyciu AI, a nie z człowiekiem. Oznacza to, że treści wygenerowane lub zmodyfikowane przy pomocy AI powinny być odpowiednio oznaczone.
W praktyce nowe obowiązki informacyjne dla banków obejmują przede wszystkim dwa kluczowe obszary:
Choć przepisy dotyczące transparentności weszły w życie w sierpniu 2026 roku, eksperci podkreślają, że jest to dopiero początek transformacji. Jak zaznacza Marcin Kraśniewski, z-ca dyrektora w Departamencie Efektywności Informatyki w VeloBanku, rozporządzenie AI Act nie obowiązuje jeszcze w całości. Jego poszczególne elementy będą wdrażane stopniowo, co daje instytucjom finansowym czas na dostosowanie swoich systemów i procedur do nadchodzących, bardziej rygorystycznych wymogów.
Pełne skutki regulacji będą widoczne w nadchodzących miesiącach i latach. Jednak już teraz wprowadzone zmiany stanowią wyraźny sygnał, że Unia Europejska stawia na pierwszym miejscu bezpieczeństwo i prawa konsumentów, dążąc do zbudowania etycznego i godnego zaufania ekosystemu sztucznej inteligencji w sektorze finansowym.
Maciej Pawlak, „Wpływ unijnego rozporządzenia w sprawie sztucznej inteligencji (AI Act) na banki i klientów”, Filary Biznesu, 2026. https://filarybiznesu.pl/finanse/bankowosc/wplyw-unijnego-rozporzadzenia-w-sprawie-sztucznej-inteligencji-ai-act-na-banki-i-klientow/a30645
„Wpływ unijnego rozporządzenia w sprawie sztucznej inteligencji (AI Act) na banki i klientów – komentarz”, PRNews.pl, 2026. https://prnews.pl/wplyw-unijnego-rozporzadzenia-w-sprawie-sztucznej-inteligencji-ai-act-na-banki-i-klientow-komentarz-496012
