Bank Rozliczeń Międzynarodowych (BIS) bije na alarm: euforyczny entuzjazm wokół sztucznej inteligencji i finansowane długiem inwestycje mogą doprowadzić do pęknięcia bańki spekulacyjnej i wywołać globalny kryzys finansowy. Ostrzeżenia te zbiegają się z prognozami Światowego Forum Ekonomicznego, które również wskazuje na rok 2026 jako moment krytyczny dla światowej gospodarki.
W najnowszym raporcie, opublikowanym 29 czerwca 2026 roku, bazylejski Bank Rozliczeń Międzynarodowych, często nazywany „bankiem banków centralnych”, wskazuje na narastające ryzyko związane z boomem na sztuczną inteligencję. Eksperci instytucji obawiają się, że wyścig firm o dominację na rynku AI prowadzi do nadmiernych inwestycji finansowanych długiem, co mocno zwiększa zadłużenie spółek i destabilizuje globalny system finansowy.
Pablo Hernandez de Cos, dyrektor generalny BIS, wyraził poważne wątpliwości, czy obecny boom przyniesie realne korzyści gospodarce. Ostrzegł, że odwrócenie trendu może mieć katastrofalne skutki.
Jednym z czynników ryzyka jest to, że inwestycje na dużą skalę w infrastrukturę sztucznej inteligencji staną się nadmierne, ponieważ każda firma próbuje prześcignąć rywali i zdominować udział w rynku. Może to pozostawić sektor bardziej podatnym, jeśli AI nie spełni oczekiwań, co potencjalnie doprowadzi do gwałtownego końca obecnego boomu inwestycyjnego, z dużymi konsekwencjami makroekonomicznymi – stwierdził Hernandez de Cos.
Analitycy BIS dostrzegają niepokojące podobieństwa między obecną sytuacją a bańką dotcomów z przełomu wieków, która zakończyła się gwałtownym załamaniem rynku.
Ostrzeżenia BIS wpisują się w szerszy kontekst globalnych zagrożeń. Zgodnie z raportami Światowego Forum Ekonomicznego (WEF), światowa elita prognozuje, że świat stoi na krawędzi kryzysu w 2026 roku, a perspektywa na kolejną dekadę jest ponura. Co istotne, ryzyka technologiczne, w tym te związane ze sztuczną inteligencją, cyberbezpieczeństwem i integralnością informacji, przestały być postrzegane jako marginalne. Obecnie stanowią one element bazowy w zarządzaniu ryzykiem na rynku finansowym.
Sytuację komplikuje rosnące ryzyko geopolityczne. Raport WEF wskazuje na przesunięcie akcentów z tradycyjnych konfliktów zbrojnych w stronę geopolityki gospodarczej. Oznacza to walkę o dominację technologiczną, kontrolę inwestycji, taryfy i sankcje, co prowadzi do fragmentacji regulacyjnej, reorganizacji łańcuchów dostaw i większej zmienności cen, w tym energii i surowców krytycznych.
Mechanizm, który może doprowadzić do kryzysu, jest wieloaspektowy. Gwałtowny wzrost inwestycji w AI, napędzany rywalizacją, prowadzi do sytuacji, w której wartość rynkowa firm znacznie przewyższa ich realną wartość i potencjał do generowania zysków. Główne czynniki destabilizujące to:
W obliczu kumulacji napięć geopolitycznych i ekonomicznych, problemy takie jak zmiany klimatyczne schodzą na dalszy plan, co dodatkowo zwiększa niestabilność w perspektywie długoterminowej. Świat wchodzi w okres, w którym powiązane ze sobą ryzyka technologiczne i ekonomiczne tworzą wyjątkowo niebezpieczną mieszankę.
Bank Rozliczeń Międzynarodowych ostrzega przed bańką AI, Rzeczpospolita, 2026. https://www.rp.pl/finanse/art44719771-bank-rozliczen-miedzynarodowych-ostrzega-przed-banka-ai
Świat na krawędzi kryzysu w 2026r? Zaskakujące prognozy Światowego Forum Ekonomicznego, Bankier.pl, 2026. https://www.bankier.pl/wiadomosc/Swiat-na-krawedzi-kryzysu-w-2026r-Zaskakujace-prognozy-Swiatowego-Forum-Ekonomicznego-9088381.html
AI – inwestycyjna bańka?, GF24.pl. https://gf24.pl/46094/ai-inwestycyjna-banka/
Co będzie z bańką AI w 2026 roku?, MamStartup.pl. https://mamstartup.pl/co-bedzie-z-banka-ai-w-2026-roku/
