Darowizny od najbliższej rodziny, w tym rodziców, mogą być w 2026 roku całkowicie zwolnione z podatku. Jednak jeden błąd, taki jak przekazanie pieniędzy w gotówce, może sprawić, że urząd skarbowy zażąda zapłaty daniny, niwecząc całą ulgę. Kluczowe jest dochowanie formalności, by uniknąć kosztownego sporu z fiskusem.
Przepisy, które od 20 lat budzą kontrowersje, wciąż prowadzą do sytuacji, które można określić jako „podatkowy absurd”. Wielu obywateli jest zmuszanych do płacenia podatku od darowizn pieniężnych otrzymanych od najbliższych, mimo że formalnie są one z niego zwolnione. Dzieje się tak, gdy środki przekazywane są w gotówce, a nie za pośrednictwem przelewu bankowego.
Warunkiem skorzystania z pełnego zwolnienia podatkowego dla tzw. zerowej grupy podatkowej (obejmującej m.in. rodziców, dzieci, małżonka) jest udokumentowanie otrzymania pieniędzy. Fiskus rygorystycznie interpretuje przepisy, uznając, że jedynym dopuszczalnym dowodem jest przekazanie środków z rachunku bankowego darczyńcy na rachunek bankowy obdarowanego. Wręczenie gotówki, nawet jeśli zostanie ona później wpłacona na konto przez obdarowanego, może zostać zakwestionowane przez urzędników.
Problem jest na tyle poważny, że od lat jest przedmiotem sporów sądowych. Sądy administracyjne przez lata nie wypracowały jednolitej linii orzeczniczej, a niedawny wyrok NSA o sygnaturze III FSK 617/25 jest kolejnym dowodem na to, że niejasne prawo prowadzi do sporów na linii obywatel-państwo.
Kluczową formalnością, o której należy pamiętać, jest zgłoszenie darowizny do właściwego urzędu skarbowego. Obowiązek ten spoczywa na osobie obdarowanej, czyli tej, która otrzymuje środki lub majątek. Należy to zrobić w określonym terminie, aby móc skorzystać ze zwolnienia.
Niezgłoszenie darowizny, której wartość przekracza obowiązujące limity kwotowe, może mieć poważne konsekwencje. Fiskus, dowiadując się o takiej transakcji z innego źródła (np. z banku), może nie tylko zażądać zapłaty należnego podatku, ale również naliczyć wysokie odsetki za zwłokę i nałożyć dodatkowe sankcje. Warto pamiętać, że banki mają obowiązek monitorowania i zgłaszania niektórych transakcji, co obala mit o pełnej anonimowości wpłat poniżej określonej kwoty.
Zainteresowanie urzędu skarbowego mogą wzbudzić nie tylko darowizny pieniężne. Przekazanie w rodzinie takich dóbr jak samochód, mieszkanie czy drogi sprzęt elektroniczny również podlega przepisom o podatku od spadków i darowizn. Zasady dotyczące zwolnień i obowiązków formalnych są w tych przypadkach analogiczne.
Podatek od czegoś, co jest zwolnione z podatku? W Polsce to możliwe. Rodzinna darowizna może zamienić się w kosztowny spór z fiskusem tylko dlatego, że pieniądze przekazano w gotówce zamiast przelewem.
Problem może dotyczyć nawet prezentów okolicznościowych. Coraz częściej organy podatkowe przyglądają się wartościowym podarunkom, np. prezentom komunijnym czy weselnym w formie gotówki w kopertach. Jeśli ich łączna wartość od jednego darczyńcy przekroczy ustawowy limit, formalnie powstaje obowiązek podatkowy, którego można uniknąć, dopełniając odpowiednich formalności.
„Darowizna od rodziców bez podatku? Jeden błąd i fiskus zażąda pieniędzy”, Biznes Wprost, https://biznes.wprost.pl/finanse-i-inwestycje/12410706/darowizna-od-rodzicow-bez-podatku-jeden-blad-i-fiskus-zazada-pieniedzy.html
„Podatek od darowizny 2026. Kto jest zwolniony i jakie są limity”, Business Insider Polska, https://businessinsider.com.pl/prawo/podatki/podatek-od-darowizny-2026-kto-jest-zwolniony-i-jakie-sa-limity/1st0k9q
„Duże zmiany w podatkach od spadku i darowizn. Można będzie uniknąć płacenia daniny”, Wyborcza.biz, https://wyborcza.biz/biznes/7,147582,32335657,duze-zmiany-w-podatkach-od-spadku-i-darowizn-mozna-bedzie-uniknac.html
„Myślisz, że poniżej tej kwoty bank nic nie zgłasza? To jeden z mitów”, infor.pl, https://www.infor.pl/twoje-pieniadze/oszczednosci/7461440,myslisz-ze-ponizej-tej-kwoty-bank-nic-nie-zglasza-to-jeden-z-mitow.html
„Od prezentów i kopert na komunię zapłacisz podatek w 2026 r.?”, Forsal.pl, https://forsal.pl/gospodarka/aktualnosci/artykuly/11231862,od-prezentow-i-kopert-na-komunie-zaplacisz-podatek-w-2026-r-coraz-cze.html
