Polski projektant i innowator Oskar Zięta rozwija nowe, rewolucyjne zastosowanie swojej autorskiej technologii FiDU. Ultralekkie, dmuchane profile stalowe, które można transportować w formie rulonu, mają służyć jako doraźne schronienia, bariery i osłony dla wojska, straży pożarnej oraz do ochrony infrastruktury krytycznej.
Projekty Oskara Zięty, znane dotąd głównie ze świata designu, jak ikoniczny stołek Plopp, zyskują nowy wymiar w kontekście rosnących zagrożeń i potrzeby szybkich rozwiązań w sytuacjach kryzysowych. Jak zaprezentowano 25 września 2026 roku, technologia formowania metalu ciśnieniem może stać się kluczowym elementem systemów bezpieczeństwa.
Technologia FiDU (Freie Innendruck Umformung), czyli swobodne odkształcanie pod wpływem ciśnienia wewnętrznego, to proces, w którym dwa lub więcej arkuszy blachy stalowej są precyzyjnie wycinane i szczelnie spawane na krawędziach. Tak przygotowany płaski element jest następnie napełniany powietrzem – czasem wystarczy do tego nawet zwykła pompka rowerowa. Pod wpływem ciśnienia metalowe arkusze rozszerzają się, tworząc trójwymiarową, pustą w środku strukturę.
Efektem jest obiekt, który łączy w sobie pozornie sprzeczne cechy: jest ultralekki, a jednocześnie niezwykle wytrzymały i sztywny, zdolny do przenoszenia znacznych obciążeń. Możliwość transportu konstrukcji w płaskiej, skompresowanej formie i jej błyskawicznego „nadmuchania” na miejscu jest kluczową zaletą w zastosowaniach mobilnych.
Nowe projekty studia Zięta koncentrują się na wykorzystaniu FiDU do tworzenia doraźnych schronień. To odpowiedź na potrzebę szybkiego budowania osłon w trudnych warunkach. Potencjalne zastosowania obejmują:
Projektant podkreśla, że jego podejście od zawsze opierało się na maksymalnej efektywności. Inspiracją była dla niego praca dziadka-kowala, co przełożyło się na fascynację metalem i poszukiwanie nowych sposobów jego obróbki.
Każdy projekt jest tworzony z myślą o efektywności zasobów, od modeli cyfrowych aż po finalny obiekt, łącząc tradycję, innowację i zrównoważony rozwój.
Wszechstronność technologii FiDU została również zaprezentowana podczas Kongresu Nowej Mobilności 2026 w Katowicach. Zieta Studio przedstawiło tam rodzinę ultralekkich pojazdów Ultre, zbudowanych w oparciu o ramę FiDU Frame™. Obok znanych już modeli Ultre 4 Cargo™ i Ultre 3 Sharing™ zadebiutował tam pojazd Ultre 2 City™. Pokazuje to, że ta sama technologia, która może chronić żołnierzy, równie dobrze sprawdza się w tworzeniu ekologicznych i materiałooszczędnych rozwiązań dla miast przyszłości.
W dobrobycie Plopp, w zagrożeniu – schronienie. Technologia Oskara Zięty ma chronić ludzi i infrastrukturę, Architektura-Murator, 2026. https://architektura.muratorplus.pl/projekty/w-dobrobycie-plopp-w-zagrozeniu-schron-technologia-oskara-ziety-ma-chronic-ludzi-i-infrastrukture-aa-rFci-2Wgy-5AJj.html
Oskar Zięta i FiDU na Kongresie Nowej Mobilności 2026, Zieta.pl, 2026. https://www.zieta.pl/pl/events/267/oskar-zieta-i-fidu-na-kongresie-nowej-mobilnosci-2026
Every project is conceived with resource efficiency in mind, from digital models to the final object, InteriorDaily.com. https://www.interiordaily.com/article/9763359/every-project-is-conceived-with-resource-efficiency-in-mind-from-digital-models-to-the-final-object/
Chce budować na Marsie i pompować domy. To bardzo realne. Rozmawiamy z Oskarem Ziętą, Architektura-Murator, https://architektura.muratorplus.pl/krytyka/chce-budowac-na-marsie-i-pompowac-domy-to-bardzo-realne-rozmawiamy-z-oskarem-zieta-aa-QQcn-8nS8-VdA6.html
