Po latach zakupowego szaleństwa polscy konsumenci gwałtownie wciskają hamulec. Jak wynika z najnowszych danych, inflacja, która dotknęła portfele aż 71% Polaków, wymusiła głębokie zmiany w sposobie planowania wydatków, spychając na dalszy plan nawyki ukształtowane w czasie pandemii. Wiosna 2026 roku przyniosła wyraźne spowolnienie, a sprzedaż detaliczna wzrosła w kwietniu o zaledwie 1,3% rok do roku, czyli dwuipółkrotnie słabiej od prognoz ekonomistów.
Dane z kwietnia 2026 roku wyraźnie pokazują, że Polacy zaczęli ostrożniej podchodzić do wydatków. Chociaż za część słabszych wyników odpowiadają efekty statystyczne, takie jak wczesny termin Wielkanocy, która przesunęła większość zakupów na marzec, to widać wyraźne trendy. Sprzedaż żywności spadła o prawie 6% w skali roku. Jednocześnie, mimo wysokich cen, Polacy wciąż tankowali samochody – sprzedaż na stacjach benzynowych była aż o jedną czwartą wyższa niż rok temu.
Największe cięcia widać jednak w planach dotyczących droższych dóbr. Z list zakupowych coraz częściej wypadają pralki, telewizory czy nowe meble. To sygnał, że konsumenci, w obliczu niepewności gospodarczej, wstrzymują się z większymi inwestycjami w gospodarstwo domowe, skupiając się na bieżących potrzebach.
Okres pandemii COVID-19 wywołał prawdziwy boom na zakupy internetowe, przynosząc sklepom online spektakularne zyski. Jednak galopująca inflacja, która nastąpiła później, okazała się dla konsumentów silniejszym wstrząsem. Jeszcze w 2022 roku odnotowano niewielki spadek odsetka kupujących online – z 94% do 92% – ale prawdziwa rewolucja zaszła w podejściu do samych zakupów.
Wysokie ceny fundamentalnie zmieniły zachowania Polaków. Jak pokazują badania, skutki kryzysu gospodarczego wpłynęły na zmianę podejścia do wydatków u większości społeczeństwa. Nowa rzeczywistość to przede wszystkim skrupulatne planowanie i oszczędność:
Co ciekawe, oszczędzanie przekłada się także na styl życia. Lepsze planowanie zakupów spożywczych często idzie w parze z bardziej świadomym przygotowywaniem posiłków i zdrowszym odżywianiem.
Utrzymująca się presja inflacyjna mocno nadwyrężyła domowe budżety. Skutki widać w statystykach dotyczących zdolności do oszczędzania i stabilności finansowej. Zaledwie co trzeci Polak jest w stanie regularnie odkładać pieniądze.
Sytuacja finansowa stała się na tyle trudna, że niemal co piąty Polak przyznaje, iż posiadane środki wystarczają mu jedynie na zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych.
Nastroje na przyszłość również nie są optymistyczne. Połowa ankietowanych nie spodziewa się poprawy swojej sytuacji finansowej w najbliższym czasie. Chociaż większość Polaków zwiększyła swoje nominalne wydatki ze względu na wzrost cen, wiele osób musiało jednocześnie ograniczyć liczbę kupowanych produktów i zrezygnować z niektórych usług, aby spiąć domowy budżet.
Koniec z zakupowym szaleństwem. Dobrze naoliwiona maszyna konsumpcji się zacięła, TOK FM, 2026, https://www.tokfm.pl/gospodarka/koniec-z-zakupowym-szalenstwem-dobrze-naoliwiona-maszyna-konsumpcji-sie-zaciela
Inflacja bije mocniej niż pandemia w zakupy Polaków, Rzeczpospolita, https://www.rp.pl/handel/art38604841-inflacja-bije-mocniej-niz-pandemia-w-zakupy-polakow
Jak inflacja wpłynęła na zachowania zakupowe Polaków?, Autopay Blog, https://autopay.pl/baza-wiedzy/blog/ecommerce/jak-inflacja-wplynela-na-zachowania-zakupowe-polakow
Inflacja zmieniła zwyczaje zakupowe Polaków. Ponad 60 proc. wybiera produkty w promocji i z wyprzedaży, Newseria Biznes, https://biznes.newseria.pl/news/inflacja-zmienila,p889183943
Pandemia zrównała zwyczaje zakupowe mniej i bardziej zamożnych Polaków, Mastercard, 2021, https://www.mastercard.com/news/europe/pl-pl/centrum-prasowe/informacje-prasowe/pl-pl/2021/maj/pandemia-zrownala-zwyczaje-zakupowe-mniej-i-bardziej-zamoznych-polakow/
