Rząd Francji ogłosił radykalny plan oszczędnościowy na 2026 rok, który zakłada zamrożenie większości wydatków publicznych, w tym emerytur i świadczeń socjalnych. Decyzja, mająca na celu ratowanie budżetu przed rosnącym zadłużeniem, wywołała burzę polityczną i obawy o skutki społeczne, w tym o pogorszenie stanu zdrowia publicznego.
W obliczu pogłębiającego się deficytu, francuski premier przedstawił projekt budżetu, który ma zatrzymać spiralę zadłużenia. Sytuację finansową państwa określił jako dramatyczną, używając mocnej metafory.
Premier ostrzegł, że Francja znajduje się „na ostatniej stacji przed urwiskiem, przed zmiażdżeniem przez dług publiczny”.
Głównym założeniem planu jest całkowite zamrożenie wydatków publicznych w 2026 roku. Oznacza to, że większość ministerstw nie otrzyma dodatkowych środków ani waloryzacji uwzględniającej inflację. Jedynym wyjątkiem jest resort obrony, którego budżet ma wzrosnąć. Celem jest uporządkowanie finansów publicznych i wysłanie rynkom sygnału o determinacji rządu w walce z deficytem.
Największe kontrowersje budzi decyzja o braku waloryzacji kluczowych świadczeń społecznych. W praktyce oznacza to, że miliony Francuzów odczują realny spadek siły nabywczej. Plan oszczędnościowy na 2026 rok zakłada, że:
Eksperci ds. zdrowia publicznego alarmują, że takie cięcia mają bezpośrednie skutki dla zdrowia. Dla osób starszych i najuboższych zamrożenie dochodów może oznaczać konieczność dokonywania dramatycznych wyborów między zakupem leków, opłaceniem rachunków za energię a odpowiednim odżywianiem. Stabilność finansowa jest kluczowym czynnikiem wpływającym na zdrowie, a jej zachwianie u najbardziej wrażliwych grup społecznych niemal zawsze prowadzi do pogorszenia wskaźników zdrowotnych i większego obciążenia systemu opieki zdrowotnej w przyszłości.
Rządowy plan oszczędnościowy natychmiast spotkał się z ostrą krytyką ze strony opozycji. Liderka skrajnej prawicy, Marine Le Pen, zagroziła złożeniem wniosku o wotum nieufności wobec rządu. Krytycy zarzucają gabinetowi przerzucanie kosztów kryzysu na barki najuboższych i emerytów, oszczędzając jednocześnie na innych polach w niewystarczającym stopniu. Dodatkowo, jak ostrzegają analitycy cytowani przez „Le Monde”, tak drastyczne cięcia mogą zdusić wzrost gospodarczy, co w dłuższej perspektywie jeszcze bardziej skomplikuje sytuację budżetową kraju. Francja, określana przez niektórych komentatorów jako „hamulcowy Europy”, staje przed widmem nie tylko kryzysu finansowego, ale i głębokich niepokojów społecznych.
Premier Francji chce ratować budżet. Sięga po wydatki na emerytury, Interia Biznes, https://biznes.interia.pl/gospodarka/news-premier-francji-chce-ratowac-budzet-siega-po-wydatki-na-emer,nId,23545864
Premier ogłosił plan oszczędności budżetowych na kwotę ok. 44 mld euro, iFrancja.fr, https://www.ifrancja.fr/premier-oglosil-plan-oszczednosci-budzetowych-na-kwote-ok-44-mld-euro/
Francja zaciśnie pasa. Rząd ogłasza plan oszczędności budżetowych, Bankier.pl, https://www.bankier.pl/wiadomosc/Francja-zacisnie-pasa-Rzad-oglasza-plan-oszczednosci-budzetowych-8979339.html
French PM’s planned 2026 budget cuts could slow growth, experts say, Le Monde, https://www.lemonde.fr/en/politics/article/2025/07/16/french-pm-s-planned-2026-budget-cuts-could-slow-growth-experts-say_6743435_5.html
Francja hamulcowym Europy? Będzie centrum nowego kryzysu, wPolityce.pl, https://wpolityce.pl/swiat/francja-hamulcowym-europy-bedzie-centrum-nowego-kryzysu,101334
