Nierówności majątkowe w Stanach Zjednoczonych osiągnęły w 2026 roku najwyższy poziom od ponad trzech dekad. Najbogatsi Amerykanie pomnażają swoje fortuny w rekordowym tempie, głównie dzięki inwestycjom na giełdzie i w nieruchomości, podczas gdy reszta społeczeństwa pozostaje w tyle, pogłębiając zjawisko określane mianem „gospodarki w kształcie litery K”.
Dane Rezerwy Federalnej nie pozostawiają złudzeń – przepaść między najbogatszymi a resztą społeczeństwa USA stale się powiększa. Udział 10 proc. najzamożniejszych gospodarstw domowych w całkowitym majątku Ameryki wzrósł z 32 proc. w 1989 roku do aż 68 proc. w 2025 roku. Jeszcze bardziej uderzająca jest koncentracja na samym szczycie.
Obecnie 1% najbogatszych Amerykanów kontroluje około 40% całego majątku narodowego, co stanowi wzrost z poziomu około 25% w 1980 roku. Według danych z trzeciego kwartału 2025 roku, ich aktywa były warte łącznie około 55 bilionów dolarów. W ciągu ostatnich trzech lat majątek tej elitarnej grupy zwiększył się o 30 proc., podczas gdy majątek środkowych 40 proc. społeczeństwa wzrósł o mniej niż 10 proc.
Kluczem do zrozumienia, dlaczego bogaci Amerykanie tak szybko pomnażają majątek na nieruchomościach i giełdzie, jest struktura ich aktywów. To właśnie oni są właścicielami lwiej części kapitału, który w ostatnich latach dynamicznie zyskiwał na wartości. Najzamożniejsze 20 proc. Amerykanów posiada ponad połowę wartości wszystkich nieruchomości w kraju oraz większość aktywów finansowych.
Dynamiczny wzrost cen domów oraz hossa na giełdzie, odzwierciedlona we wzroście indeksu S&P 500, bezpośrednio przełożyły się na powiększenie ich fortun. Jednocześnie sytuacja stała się znacznie trudniejsza dla osób o niższych i średnich dochodach. Do głównych czynników pogłębiających nierówności należą:
Obecny trend ekonomiści coraz częściej opisują jako model rozwoju w kształcie litery K. Oznacza on, że po kryzysie lub w okresie transformacji gospodarczej różne grupy społeczne podążają odmiennymi ścieżkami – jedna pnie się w górę, a druga spada lub pozostaje w stagnacji.
Zamożne gospodarstwa domowe oraz wybrane sektory gospodarki szybko zwiększają swój majątek, podczas gdy osoby o niskich i średnich dochodach nie nadążają za tym wzrostem i coraz częściej pozostają w tyle.
Taka sytuacja budzi poważne obawy o stabilność społeczną i gospodarczą. Rosnące nierówności są postrzegane jako czynnik ryzyka dla trwałego wzrostu gospodarczego i stabilności politycznej. Posiadanie znacznego majątku pozwala wpływać na procesy polityczne, w tym na wybory, podczas gdy jego brak ogranicza szanse edukacyjne i zawodowe, utrwalając podziały międzypokoleniowe.
JS, „Dlaczego bogaci Amerykanie bogacą się coraz szybciej?”, Filary Biznesu, 2026. https://filarybiznesu.pl/finanse/dlaczego-bogaci-amerykanie-bogaca-sie-coraz-szybciej/a30087
Nierówności majątkowe w USA najwyższe od 3 dekad, TVN24 Biznes, https://tvn24.pl/biznes/ze-swiata/nierownosci-majatkowe-w-usa-najwyzsze-od-3-dekad-st8863434
Dlaczego 1% najbogatszych Amerykanów posiada znacznie więcej niż 1% majątku?, Grape, https://grape.org.pl/news/dlaczego-1-najbogatszych-amerykanow-posiada-znacznie-wiecej-niz-1-majatku
Czegoś takiego nie było w USA od 30 lat. Oto co się dzieje z pieniędzmi Amerykanów, Money.pl, https://www.money.pl/gospodarka/czegos-takiego-nie-bylo-w-usa-od-30-lat-oto-co-sie-dzieje-z-pieniedzmi-amerykanow-7246429379320032a.html
