Najnowsze dane Rezerwy Federalnej (Fed) potwierdzają utrwalanie się w Stanach Zjednoczonych modelu gospodarczego w kształcie litery „K”. Oznacza to, że podczas gdy najzamożniejsi Amerykanie dynamicznie pomnażają swój majątek, gospodarstwa domowe o niskich i średnich dochodach doświadczają stagnacji lub pogorszenia swojej sytuacji finansowej. W efekcie nierówności majątkowe w USA osiągnęły w 2026 roku najwyższy poziom od ponad trzech dekad.
Szczegółowe badanie finansów konsumenckich, przeprowadzone przez Fed w latach 2022-2025, rzuca światło na złożoną dynamikę amerykańskiej gospodarki. Analiza, oparta na danych z około 4300 gospodarstw domowych i zrealizowana głównie wiosną 2025 roku, wykazała, że ożywienie po pandemii COVID-19 przyniosło wzrost dochodów i majątku większości rodzin. Diabeł tkwi jednak w szczegółach.
Okazało się, że wzrost dochodów koncentrował się głównie wśród osób mniej zamożnych, co było pozytywnym sygnałem. Jednocześnie jednak wzrost wartości aktywów – takich jak akcje, nieruchomości czy udziały w firmach – w przytłaczającej większości trafił do najbogatszych 10% społeczeństwa. Ta rozbieżność tworzy dwie oddzielne ścieżki rozwoju: wznoszącą dla posiadaczy kapitału i płaską lub opadającą dla reszty, co jest istotą modelu „K”.
Chociaż dane Fed wskazują, że całkowite zadłużenie gospodarstw domowych pozostało stabilne, a wskaźnik długu do aktywów nawet spadł, coraz więcej rodzin odczuwa rosnącą presję finansową. Jest to efekt umiarkowanego wzrostu gospodarczego połączonego z wysoką inflacją, która osłabia siłę nabywczą dochodów.
W modelu gospodarczym w kształcie litery „K” zamożne gospodarstwa domowe oraz wybrane sektory gospodarki bogacą się coraz szybciej, podczas gdy osoby o niskich i średnich dochodach pozostają w stagnacji lub pogarszają swoją sytuację.
Analitycy podkreślają, że spowolnienie tempa wzrostu aktywów w porównaniu z burzliwymi latami pandemii, kiedy rynki finansowe i programy pomocowe rządu napędzały majątki, dodatkowo uwidoczniło fundamentalne nierówności. Obecna sytuacja, w której przepaść majątkowa jest największa od ponad 30 lat, staje się trwałym elementem krajobrazu gospodarczego USA.
Podobne tendencje, choć na mniejszą skalę, obserwowane są również w Polsce. Analizy wskazują na interesujący, a zarazem niepokojący trend, który przypomina sytuację w Stanach Zjednoczonych. Kluczowe obserwacje dla polskiej gospodarki to:
Chociaż dynamika polskiej gospodarki jest inna, rosnąca przepaść majątkowa staje się wspólnym wyzwaniem dla rozwiniętych krajów, sygnalizując strukturalne zmiany w sposobie dystrybucji bogactwa.
Gospodarka USA podąża za modelem w kształcie litery K: bogaci prosperują, a biedni pozostają w tyle, Báo Quốc Tế, 2026. https://www.vietnam.vn/pl/kinh-te-my-voi-mo-hinh-chu-k-nguoi-giau-phat-rien-hon-nguoi-ngheo-tut-lai
Nierówności w Polsce rosną. Dochody i majątek wskazują na co innego, Business Insider Polska. https://businessinsider.com.pl/gospodarka/nierownosci-w-polsce-rosna-dochody-i-majatek-wskazuja-na-co-innego/vj4m1jj
Przepaść majątkowa w USA nigdy nie była większa, Parkiet, 2026. https://www.parkiet.com/wykres-dnia/art44703831-przepasc-majatkowa-w-usa-nigdy-nie-byla-wieksza
What is the K-shaped economy?, U.S. Bank. https://www.usbank.com/corporate-and-commercial-banking/insights/economy/macro/k-shaped-economy.html
