W obliczu rosnącej fali cyberataków napędzanych sztuczną inteligencją, polskie uczelnie wyższe stają przed bezprecedensowym wyzwaniem. Jak wskazują najnowsze dane i opinie ekspertów, indywidualne zabezpieczenia przestają być wystarczające, a kluczem do skutecznej ochrony staje się współpraca całego sektora akademickiego i kształcenie nowych kadr specjalistów.
Statystyki za ubiegły rok mogą budzić niepokój. Zespół CSIRT GOV w 2025 roku zarejestrował 23 136 zgłoszeń o potencjalnych incydentach teleinformatycznych, co stanowi wzrost o prawie jedną trzecią w stosunku do roku poprzedniego. Jednak, jak podkreśla Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego, same liczby nie oddają pełnego obrazu sytuacji. Wzrost ten jest efektem nie tylko wzmożonej aktywności cyberprzestępców, ale także coraz lepszej detekcji i sprawniejszych procedur po stronie obrońców.
Większa liczba wykrytych incydentów świadczy również o rosnącej dojrzałości krajowego systemu cyberbezpieczeństwa. Systemy stają się na tyle skuteczne, że wychwytują zdarzenia, które jeszcze kilka lat temu mogłyby pozostać niezauważone. To kluczowa zmiana perspektywy w ocenie stanu bezpieczeństwa polskiej cyberprzestrzeni.
Szczególnie narażone na ataki są uczelnie wyższe, których otwarte i zdecentralizowane środowisko naukowe stanowi atrakcyjny cel. Wojciech Górecki, specjalista ds. badań z Centrum Cyberbezpieczeństwa AGH, w komentarzu z 8 września 2026 roku ostrzega, że dotychczasowe strategie obronne stają się niewystarczające w dobie zagrożeń napędzanych przez AI.
Odpowiedzią nie może być już wzmacnianie pojedynczych instytucji – konieczna jest szybsza wymiana informacji i budowanie wspólnej odporności całego sektora.
Tylko zintegrowane podejście, oparte na błyskawicznej komunikacji międzyuczelnianej i współdzieleniu wiedzy o zagrożeniach, może zapewnić skuteczną ochronę przed zaawansowanymi technikami stosowanymi przez atakujących.
Równolegle do działań obronnych, kluczowa staje się inwestycja w kapitał ludzki. Rządowy projekt Akademia Innowacyjnych Zastosowań Technologii Cyfrowych (AI Tech) ma na celu przygotowanie nowej generacji ekspertów. W ramach inicjatywy uczelnie partnerskie opracowały gotowe do wdrożenia programy studiów II stopnia. Wśród partnerów projektu znalazły się czołowe polskie uczelnie techniczne i uniwersytety:
Efektem ich pracy jest 8 modelowych programów studiów na kierunkach lub specjalnościach takich jak sztuczna inteligencja, uczenie maszynowe i cyberbezpieczeństwo. Programy te są dostępne dla wszystkich zainteresowanych uczelni, które mogą je wykorzystać do wzbogacenia swojej oferty edukacyjnej i kształcenia specjalistów gotowych na wyzwania przyszłości.
Absolwenci kierunków związanych z cyberbezpieczeństwem zdobywają interdyscyplinarną wiedzę, która jest fundamentem skutecznej obrony. Programy studiów obejmują zagadnienia związane z bezpieczeństwem sieci, systemów informatycznych i telekomunikacyjnych. Kluczowym elementem jest nauka o metodach i narzędziach służących do ochrony danych w sieci. Jednak sama wiedza teoretyczna to za mało – niezbędne jest zdobycie wszechstronnych umiejętności informatycznych, które pozwolą na praktyczne zastosowanie zdobytych kwalifikacji w dynamicznie zmieniającym się środowisku zagrożeń.
Sadowska Z., „AI przyspiesza cyberataki. Uczelnie muszą bronić się razem”, CyberDefence24, 2026. https://cyberdefence24.pl/cyberbezpieczenstwo/ai-przyspiesza-cyberataki-uczelnie-musza-bronic-sie-razem
„AI Tech – modelowe programy studiów II stopnia na kierunku/specjalności sztuczna inteligencja, uczenie maszynowe, cyberbezpieczeństwo”, Gov.pl. https://www.gov.pl/web/aitech/ai-tech—modelowe-programy-studiow-ii-stopnia-na-kierunkuspecjalnosci-sztuczna-inteligencja-uczenie-maszynowe-cyberbezpieczenstwo
„Cyberbezpieczeństwo uczelni wyższych”, Grant Thornton, 2026. https://grantthornton.pl/wp-content/uploads/2026/06/Cyberbezpieczenstwo-uczelni-wyzszych-RAPORT-Grant-Thornton-23-06-2026.pdf
„Cyberbezpieczeństwo”, Otouczelnie.pl. https://www.otouczelnie.pl/artykul/4291/Cyberbezpieczenstwo
