Polska gospodarka, po trzech dekadach dynamicznego wzrostu, znalazła się w punkcie zwrotnym. Według Marka Dietla, byłego prezesa GPW, dalszy rozwój i awans do TOP10 gospodarek świata wymaga reform i mądrego inwestowania.
W ciągu ostatnich 30 lat polska gospodarka urosła niemal trzykrotnie, jednak od ćwierćwiecza inwestycje rosną wolniej niż PKB. Ich udział spadł z niemal 25% pod koniec XX wieku do 17,4% w 2024 roku. Podobny niepokojący trend widać w nakładach na badania i rozwój, które po latach wzrostu (do 1,56% PKB w 2023 r.) spadły do 1,4% PKB.
Zdaniem Marka Dietla, finansowania dla innowacyjnego skoku gospodarczego nie zapewnią banki. Choć Polacy trzymają w nich około biliona złotych, instytucje te nie mogą finansować ryzykownych projektów. Udział kredytów dla przedsiębiorstw w aktywach banków spadł w ciągu 20 lat z ponad 20% do 14%, co pokazuje, że kapitał na rozwój musi pochodzić spoza sektora bankowego.
Kluczem do sfinansowania rozwoju jest kapitał zgromadzony przez Polaków poza systemem bankowym, szacowany na ponad bilion złotych. Marek Dietl proponuje uproszczenie systemu emerytalnego poprzez przeniesienie 14 milionów uczestników OFE do systemu PPK lub PPE. Celem jest osiągnięcie 10 milionów aktywnych uczestników w nowym systemie, co mogłoby wygenerować 15-20 mld zł dodatkowych oszczędności rocznie.
Kolejnym krokiem miałoby być połączenie IKE i IKZE w jedno „Super Konto Emerytalne” z wysokim limitem wpłat oraz zmiana w podatku od zysków kapitałowych. Nowe przepisy miałyby premiować długoterminowe inwestowanie poprzez regresywną stawkę podatku – od 20% dla inwestycji trzymanych poniżej roku do całkowitego zwolnienia z podatku po 5 latach.
Były prezes GPW podkreśla, że Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie musi wrócić do roli instytucji finansującej innowacje. Równie istotne jest skierowanie części oszczędności emerytalnych na rynek venture capital. Propozycja zakłada, aby uczestnicy PPK/PPE/SKE mogli przeznaczyć do 10% swoich środków na inwestycje w spółki nienotowane, co mogłoby zasilić rynek kwotą 10 mld zł rocznie.
Polska, mimo że odpowiada za 1,7% światowych publikacji naukowych, słabo wypada pod względem ich jakości, cytowalności i liczby patentów. Dlatego konieczna jest koncentracja wydatków na najlepszych, interdyscyplinarnych zespołach badawczych oraz położenie akcentu na technologie obronne i podwójnego zastosowania, wspierane przez cierpliwy kapitał z funduszy deep-tech.
Źródło: https://www.bankier.pl/wiadomosc/Co-trzeba-zrobic-aby-Polska-byla-w-TOP10-gospodarek-swiata-Marek-Dietl-dla-Bankier-pl-9044344.html
