Dotychczasowy model wzrostu gospodarczego Polski wyczerpuje się, a tempo doganiania najbogatszych gospodarek Europy słabnie. Analitycy Warsaw Enterprise Institute wskazują na potrzebę jakościowej zmiany strategii rozwoju.
Eksperci Warsaw Enterprise Institute w raporcie „Bilans Otwarcia” zwracają uwagę, że po trzech dekadach dynamicznego rozwoju, Polska napotyka na nowe wyzwania. Głównym ograniczeniem wzrostu stał się spadek inwestycji prywatnych, które zmniejszyły się z 23–24 proc. do 17 proc. PKB. Szczególnie niepokojący jest spadek inwestycji przedsiębiorstw z 12 proc. PKB w latach 2000–2004 do zaledwie 9,3 proc. PKB w latach 2020–2024.
W porównaniu do innych krajów regionu, polskie przedsiębiorstwa inwestują znacznie mniej. W Czechach stopa inwestycji utrzymuje się na poziomie 15–18 proc. PKB, na Słowacji przekracza 12 proc. PKB, a w Niemczech wynosi stabilnie około 11–12 proc. PKB. Niski poziom inwestycji negatywnie wpływa na potencjał rozwojowy gospodarki.
Kolejnym słabym ogniwem polskiego modelu rozwoju są innowacje i kapitał niematerialny. Mimo wzrostu nakładów na badania i rozwój (B+R) do 1,4-1,5 proc. PKB, są one nadal dwukrotnie niższe niż w Niemczech. Wydatki przedsiębiorstw na B+R, choć wzrosły, pozostają znacznie w tyle za europejskimi liderami.
Dodatkowo, płytka krajowa baza kapitałowa i niska stopa oszczędności gospodarstw domowych (7,4 proc. dochodu rozporządzalnego) ograniczają możliwości finansowania ambitnych projektów rozwojowych. Finanse publiczne również zbliżają się do granic bezpieczeństwa, z relacją długu do PKB na poziomie około 55 proc. w 2024 roku.
Instytut rekomenduje podniesienie stopy inwestycji przedsiębiorstw i przesunięcie środków na projekty zwiększające produktywność, takie jak automatyzacja, transformacja energetyczna i cyfryzacja. Kluczowe jest stworzenie stabilnego i przewidywalnego otoczenia regulacyjnego.
Postulowane jest również wzmocnienie długoterminowych oszczędności poprzez zachęty podatkowe i rozwój filarów kapitałowych systemu emerytalnego. Konieczne jest przywrócenie równowagi finansów publicznych, ograniczenie deficytu i przesunięcie środków z transferów konsumpcyjnych na inwestycje rozwojowe, w tym w kapitał ludzki i infrastrukturę.
Źródło: https://www.bankier.pl/wiadomosc/Koniec-latwego-wzrostu-Dlaczego-polska-gospodarka-potrzebuje-nowej-strategii-9061052.html
