Rada Ministrów, na wniosek ministra finansów i gospodarki, przyjęła „Strategię zarządzania długiem sektora finansów publicznych na lata 2027–2030”. Dokument zakłada, że relacja długu publicznego do PKB będzie rosła, osiągając szczyt na poziomie 59,2% w 2029 roku. Choć konstytucyjny limit 60% PKB ma nie zostać przekroczony, rządzący sygnalizują wysokie ryzyko naruszenia już w 2028 roku ustawowego progu ostrożnościowego, co uruchomi procedury oszczędnościowe w budżecie.
Zatwierdzony przez rząd dokument przedstawia szczegółowe prognozy dotyczące zadłużenia państwa na najbliższe lata. Głównym celem strategii jest minimalizowanie kosztów obsługi długu przy jednoczesnym zarządzaniu ryzykiem. Zgodnie z przyjętymi założeniami, relacja państwowego długu publicznego do produktu krajowego brutto będzie systematycznie wzrastać przez większą część analizowanego okresu.
Prognozowana ścieżka zadłużenia prezentuje się następująco:
W całym horyzoncie strategii rząd nie przewiduje przekroczenia konstytucyjnego limitu zadłużenia, który wynosi 60% PKB. Mimo to, liczby wyraźnie wskazują, że finanse publiczne zbliżą się do tej granicy, co wymagać będzie ostrożnego zarządzania.
Znacznie większym i bliższym w czasie wyzwaniem jest drugi próg zadłużenia, zapisany w ustawie o finansach publicznych. Minister finansów Andrzej Domański wskazał, że istnieje realne ryzyko jego naruszenia. Chodzi o tzw. próg ostrożnościowy, ustalony na poziomie 55% relacji długu publicznego do PKB.
Zgodnie z prognozami zawartymi w strategii, próg ten zostanie przekroczony już w 2027 roku, a w 2028 roku relacja długu do PKB ma wynieść aż 58,6%. Przekroczenie tego poziomu automatycznie uruchamia mechanizmy sanacyjne, które mają na celu ograniczenie dalszego wzrostu zadłużenia.
Konsekwencje naruszenia progu 55% PKB są ściśle określone w przepisach i oznaczają konieczność wdrożenia restrykcyjnej polityki budżetowej. Skutki te odczuwalne będą przy tworzeniu projektu budżetu na 2030 rok.
Przekroczenie progu ostrożnościowego oznaczałoby uruchomienie ustawowych procedur ostrożnościowych, czyli konieczność ostrego zaciskania pasa w budżecie państwa na 2030 rok.
W praktyce oznacza to wprowadzenie szeregu oszczędności i ograniczeń wydatkowych, które mogą dotknąć różne obszary funkcjonowania państwa. Celem tych działań jest stabilizacja finansów publicznych i zapobieżenie dalszemu, niekontrolowanemu wzrostowi długu. Strategia rządu jest więc nie tylko prognozą, ale również przygotowaniem na trudniejszy okres w finansach państwa.
Dług coraz bliżej progu ostrożnościowego. MF widzi ryzyko już w 2028 r., Rzeczpospolita, https://www.rp.pl/budzet-i-podatki/art45209751-dlug-coraz-blizej-progu-ostroznosciowego-mf-widzi-ryzyko-juz-w-2028-r
Minister potwierdza: Polska przekroczy „czerwoną linię”. Niepokojące założenia, Money.pl, https://www.money.pl/finanse/minister-potwierdza-polska-przekroczy-czerwona-linie-niepokojace-zalozenia-7334680196172032a.html
Polska strategia długu zatwierdzona. Czy grozi nam przekroczenie 55 proc. PKB?, Business Insider, https://businessinsider.com.pl/gospodarka/polska-strategia-dlugu-zatwierdzona-czy-grozi-nam-przekroczenie-55-proc-pkb/hh1qmy9
Polska coraz bliżej niebezpiecznej granicy zadłużenia. Są nowe wyliczenia, Gazeta Wrocławska, https://gazetawroclawska.pl/polska-coraz-blizej-niebezpiecznej-granicy-zadluzenia-sa-nowe-wyliczenia/ar/c3p2-29395615
MF: Rada Ministrów przyjęła Strategię zarządzania długiem sektora finansów publicznych w latach 2027-2030 (komunikat), Portal Samorządowy, https://www.portalsamorzadowy.pl/polityka-i-spoleczenstwo/mf-rada-ministrow-przyjela-strategie-zarzadzania-dlugiem-sektora-finansow-publicznych-w-latach-2027-2030-komunikat,677987.html
