Gospodarka Iranu zanotowała dramatyczny spadek, a jego konsekwencje rozlewają się na cały świat. Według oficjalnych danych produkt krajowy brutto tego kraju skurczył się o ponad 10% w pierwszym kwartale roku fiskalnego 2026. To bezpośredni skutek eskalacji konfliktu na Bliskim Wschodzie i blokady strategicznej Cieśniny Ormuz, co napędza ceny energii i stawia pod znakiem zapytania stabilność globalnego ożywienia gospodarczego.
Irańskie Centrum Statystyczne ogłosiło 20 września 2026 roku dane, które potwierdziły głęboki kryzys gospodarczy w kraju. W okresie od końca marca do czerwca PKB Iranu spadło o 10,1% w porównaniu z analogicznym okresem poprzedniego roku. To największy tak gwałtowny spadek od lat, obrazujący skalę problemów, z jakimi mierzy się Teheran.
Nawet po wyłączeniu niestabilnego sektora naftowego, gospodarka skurczyła się o 4,6%. Największe uderzenie przyjął jednak kluczowy dla Iranu przemysł naftowo-gazowy. Produkcja i wszystkie powiązane z nią działania w tym sektorze załamały się, notując spadek o 26,4%. Osłabienie widoczne jest również w przemyśle i usługach, co pokazuje, że kryzys ma charakter systemowy, a nie sektorowy.
Gospodarcze problemy Iranu, od dawna zmagającego się z hiperinflacją i skutkami międzynarodowych sankcji, gwałtownie nasiliły się po wybuchu walk na Bliskim Wschodzie pod koniec lutego 2026 roku. Seria amerykańskich i izraelskich nalotów skłoniła Teheran do odwetu w postaci blokady Cieśniny Ormuz – kluczowego szlaku dla światowego transportu ropy naftowej i gazu LNG.
Decyzja ta natychmiast wywołała szok na rynkach energetycznych, gwałtownie podnosząc ceny ropy. Rozszerzający się konflikt dodatkowo sparaliżował irański handel i żeglugę, pogłębiając izolację gospodarczą kraju i potęgując wewnętrzne trudności.
Mimo kryzysu w Iranie, Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) podniosła prognozę wzrostu światowej gospodarki na 2026 rok do 2,9%, wskazując na nieoczekiwaną odporność sektora prywatnego w innych częściach globu. Jednak analitycy OECD jednoznacznie ostrzegają, że ten optymizm może być krótkotrwały.
Organizacja ostrzega, że przedłużające się zakłócenia w Cieśninie Ormuz mogą spowodować nowy, trwały szok cenowy na rynku surowców energetycznych, który uderzy w gospodarki i energochłonne sektory.
Organizacja podkreśla, że choć globalny wzrost w krótkim terminie okazał się silniejszy od oczekiwań, to wywołany przez blokadę szok cenowy na rynku surowców jest bardziej trwały. Oznacza to, że spadek PKB Iranu i niestabilność na Bliskim Wschodzie mogą w nadchodzących miesiącach stać się poważnym hamulcem dla światowej gospodarki, podbijając inflację i zagrażając stabilności finansowej.
PKB Iranu spada o ponad 10%, a skutki tego odczuwa cała gospodarka światowa, Vietnam.vn, 2026, https://www.vietnam.vn/pl/gdp-iran-lao-doc-hon-10-anh-huong-lan-ra-kinh-te-toan-cau
Świat uniknął gorszego scenariusza. OECD ostrzega przed nowym szokiem cenowym, Rzeczpospolita, https://www.rp.pl/gospodarka/art45179791-swiat-uniknal-gorszego-scenariusza-oecd-ostrzega-przed-nowym-szokiem-cenowym
Ekonomiczne konsekwencje wojny na Bliskim Wschodzie, Gazeta Prawna, https://edgp.gazetaprawna.pl/gospodarka/artykuly/11260975,ekonomiczne-konsekwencje-wojny-na-bliskim-wschodzie-w-prognozach-nie.html
Dwa scenariusze po ataku na Iran. Światu grozi monumentalny kryzys?, Interia Biznes, https://biznes.interia.pl/gospodarka/news-dwa-scenariusze-po-ataku-na-iran-swiatu-grozi-monumentalny-k,nId,22608317
