Sejm uchwalił ustawę o podatku od nadzwyczajnych zysków firm paliwowych, która ma przynieść budżetowi państwa 4 mld zł. Jednak cała regulacja, wprowadzająca 60-procentową stawkę daniny, zostanie zbadana przez Trybunał Konstytucyjny z powodu poważnych wątpliwości co do jej zgodności z ustawą zasadniczą.
Nowa danina, potocznie nazywana „windfall tax”, została zaprojektowana jako odpowiedź na sytuację rynkową w 2026 roku. Celem rządu jest odzyskanie do budżetu państwa kwoty 4 miliardów złotych. Środki te mają stanowić rekompensatę za wcześniejsze obniżki podatku VAT oraz akcyzy na paliwa, które wprowadzono w reakcji na gwałtowny wzrost cen wywołany destabilizacją na Bliskim Wschodzie.
Podatek obejmie producentów oraz importerów paliw, którzy w okresie od marca do grudnia 2026 roku osiągnęli ponadprzeciętne dochody. Podstawą opodatkowania ma być nadwyżka przychodów firmy ponad kwotę, która zostałaby uzyskana przy zastosowaniu tzw. marży referencyjnej.
Najwięcej emocji budzi wysokość nowej daniny. Ustawa przewiduje, że stawka podatku od nadzwyczajnych zysków wyniesie aż 60%. Tak wysokie obciążenie wywołało ostry sprzeciw części sceny politycznej i przedstawicieli branży paliwowej. Wątpliwości co do zgodności przepisów z konstytucją podnoszono już na etapie prac parlamentarnych.
Mimo kontrowersji, ustawa została przyjęta przez Sejm. Za jej uchwaleniem głosowało 231 posłów, przeciw było 201, a jedna osoba wstrzymała się od głosu. Taki wynik pokazuje, jak bardzo podzielony był parlament w tej sprawie. Po przyjęciu przez izbę niższą, ustawa trafiła do Senatu.
Kluczowe dla losów nowej daniny będzie jednak orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego. Zgodnie z informacjami, Trybunał zbada konstytucyjność całej ustawy, a nie tylko jej poszczególnych przepisów. Oznacza to, że sędziowie przyjrzą się zarówno samej koncepcji podatku, jego stawce, jak i trybowi jego wprowadzenia.
Skierowanie ustawy do Trybunału Konstytucyjnego stawia pod znakiem zapytania realizację kluczowego celu rządu, jakim jest pozyskanie 4 mld zł na zrównoważenie wydatków budżetowych.
Decyzja TK będzie miała fundamentalne znaczenie nie tylko dla firm paliwowych, ale także dla stabilności finansów publicznych. Jeśli sędziowie uznają ustawę za niezgodną z konstytucją, rząd będzie musiał szukać innych źródeł finansowania obniżek podatków dla kierowców.
TK zbada konstytucyjność całej ustawy o podatku od nadzwyczajnych zysków firm paliwowych, Prawo.pl, https://www.prawo.pl/podatki/ustawa-o-podatku-od-nadzwyczajnych-zyskow-firm-paliwowych-sklierowana-do-tk,1549299.html
Sejm przyjął nowy podatek paliwowy. Branża zapłaci miliardy, Rzeczpospolita, https://energia.rp.pl/energetyka-zawodowa/art44659981-sejm-przyjal-nowy-podatek-paliwowy-branza-zaplaci-miliardy
Sejmowe obawy o konstytucyjność nowego podatku paliwowego, Rzeczpospolita, https://www.rp.pl/budzet-i-podatki/art44647861-sejmowe-obawy-o-konstytucyjnosc-nowego-podatku-paliwowego
Ile wyniesie stawka windfall tax? Prace w Senacie, Prawo.pl, https://www.prawo.pl/podatki/ile-wyniesie-stawka-windfall-tax-prace-w-senacie,1546494.html
