W obliczu najwyższego w Unii Europejskiej deficytu finansów publicznych, rząd sygnalizuje zamiar konsolidacji poprzez podwyżkę podatku CIT dla największych firm. Analitycy ostrzegają jednak, że to krok niewystarczający, by ustabilizować finanse państwa, którym zagraża rosnące zadłużenie i negatywna ocena agencji ratingowych.
Projekt budżetu na 2026 rok, mimo planowanych zmian podatkowych, zakłada utrzymanie nadmiernych wydatków państwa. Według analiz Fundacji Forum Obywatelskiego Rozwoju (FOR), deficyt sektora finansów publicznych ma osiągnąć alarmujący poziom 271,7 mld zł, co stanowi 6,5% polskiego PKB. To najwyższy wskaźnik w całej Unii Europejskiej. Co istotne, eksperci FOR podkreślają, że główną przyczyną tak wysokiego deficytu nie są zwiększone wydatki na modernizację armii.
Sytuacja budzi zaniepokojenie międzynarodowych instytucji finansowych. Agencja Fitch, choć potwierdziła długoterminowy rating Polski na solidnym poziomie „A-”, utrzymała jego perspektywę negatywną. Oznacza to rosnące ryzyko pogorszenia wiarygodności kredytowej kraju w kolejnych latach, głównie z powodu wysokich deficytów i szybko rosnącego długu publicznego.
Według Fundacji FOR, projekt budżetu na 2026 rok, mimo planowanych podwyżek podatków, nie zapewnia stabilności finansów państwa i przewiduje bardzo wysoki deficyt budżetowy.
Rząd, który 28 sierpnia 2026 roku ma zająć się wstępnym projektem budżetu na 2027 rok, próbuje reagować na narastające problemy. Głównym narzędziem ma być podwyżka podatku dochodowego od osób prawnych (CIT) dla największych przedsiębiorstw, w tym banków. To właśnie ten ruch ma być głównym źródłem wzrostu prognozowanych wpływów budżetowych w 2026 roku. Równocześnie planowane jest obniżenie PIT dla części klasy średniej.
Te propozycje są postrzegane jako pierwszy od dawna, lecz bardzo słaby sygnał, że konsolidacja fiskalna jest traktowana poważnie. Przedsiębiorcy wyrażają obawy, że nowe obciążenia mogą negatywnie wpłynąć na ich sytuację finansową, szczególnie w kontekście niestabilnej sytuacji budżetowej państwa.
Prawdziwe zacieśnienie polityki fiskalnej jest jednak zadaniem niezwykle trudnym politycznie. Pole manewru rządu dodatkowo ogranicza rosnący udział wydatków sztywnych i quasi-sztywnych w budżecie, czyli zobowiązań, których nie można łatwo ograniczyć.
Ekonomiści wskazują, że konieczne są dalsze działania ograniczające nadmiarowe wydatki. Jednocześnie przestrzegają przed cięciami w obszarze inwestycji, które mogłyby zahamować długoterminowy wzrost gospodarczy. Znalezienie równowagi między koniecznością oszczędzania a stymulowaniem gospodarki będzie największym wyzwaniem dla finansów publicznych w nadchodzących latach.
Podwyżka CIT to odważny krok do konsolidacji. Ale bardzo mały, Rzeczpospolita, 2026, https://pro.rp.pl/raporty-ekonomiczne/art45062981-podwyzka-cit-to-odwazny-krok-do-konsolidacji-ale-bardzo-maly
FOR o budżecie na 2026 rok: nadmiarowe wydatki i wymykający się spod kontroli dług, Rzeczpospolita, https://www.rp.pl/budzet-i-podatki/art43363561-for-o-budzecie-na-2026-rok-nadmiarowe-wydatki-i-wymykajacy-sie- spod-kontroli-dlug
Budżet 2026 r. z wysokim deficytem, firmy obawiają się nowych obciążeń, Prawo.pl, https://www.prawo.pl/podatki/budzet-2026-r-z-wysokim-deficytem-firmy-obawiaja-sie-nowych-obciazen,534669.html
Polski problem numer jeden wg agencji Fitch, Bank.pl, https://bank.pl/polski-problem-numer-jeden-wg-agencji-fitch/
Rząd musi szukać dodatkowych pieniędzy. Oto lista podatków, które pójdą w górę, Money.pl, https://www.money.pl/podatki/rzad-musi-szukac-dodatkowych-pieniedzy-oto-lista-podatkow-ktore-pojda-w-gore-7213943258315744a.html
