Polska, podobnie jak cała Europa, stoi w obliczu poważnego wyzwania związanego z bezpieczeństwem lekowym. Nasz kraj wciąż nie jest suwerenny w tej dziedzinie, a uzależnienie od importu kluczowych składników farmaceutycznych, głównie z Azji, tworzy ryzyko medycznego paraliżu w przypadku globalnych kryzysów.
Problem zależności od zewnętrznych dostawców został już zdiagnozowany na najwyższym unijnym szczeblu. Komisja Europejska wskazała na kluczowe słabości systemu zaopatrzenia w leki, podkreślając przede wszystkim uzależnienie od importu substancji czynnych (API) oraz koncentrację ich produkcji poza granicami Wspólnoty. Skala tego zjawiska jest alarmująca.
Dane szacunkowe pokazują, że ponad 80 procent substancji czynnych, które są niezbędne do produkcji antybiotyków stosowanych w Europie, pochodzi z Azji. Taka koncentracja produkcji w kilku odległych lokalizacjach sprawia, że cały europejski system opieki zdrowotnej staje się niezwykle wrażliwy na wszelkie zakłócenia.
Chociaż bieżące wydarzenia geopolityczne, takie jak eskalacja napięć wokół Iranu, nie powodują dziś bezpośrednich braków leków w polskich aptekach, to jednak uwidaczniają słabości globalnych łańcuchów dostaw. Każdy regionalny konflikt czy kryzys gospodarczy może uderzyć w czułe punkty systemu, zwiększając ryzyko dla bezpieczeństwa lekowego pacjentów w Polsce.
Eksperci wskazują na kilka kluczowych obszarów zagrożeń wynikających z niestabilności na świecie:
Wystąpienie problemów produkcyjnych nawet w kilku kluczowych fabrykach w Azji może niemal natychmiast przełożyć się na ograniczoną dostępność podstawowych leków w całej Europie.
Raport Krajowych Producentów Leków jednoznacznie potwierdza, że Polska nie jest suwerenna lekowo. Ta diagnoza niesie ze sobą poważne konsekwencje dla całego systemu ochrony zdrowia i bezpieczeństwa pacjentów.
Brak suwerenności lekowej grozi medycznym paraliżem, ponieważ Polska jest uzależniona od importu leków i substancji czynnych.
Odbudowa krajowych zdolności produkcyjnych w zakresie kluczowych substancji farmaceutycznych staje się zatem nie tylko kwestią gospodarczą, ale strategicznym priorytetem dla zapewnienia stabilności opieki zdrowotnej w obliczu rosnącej niepewności na arenie międzynarodowej.
Leki jak ropa. Polska jest uzależniona od importu, czym grozi brak suwerenności lekowej, TVN24, https://tvn24.pl/zdrowie/leki-jak-ropa-polska-jest-uzalezniona-od-importu-czym-grozi-brak-suwerennosci-lekowej-st8992183
Konflikt wokół Iranu a rynek leków w Polsce. Globalne łańcuchy dostaw zwiększają ryzyko, Aptekarski.com, https://aptekarski.com/artykul/konflikt-wokol-iranu-a-rynek-lekow-w-polsce-globalne-lancuchy-dostaw-zwiekszaja-ryzyko
Kłopoty z transportem leków z Azji. Branża przygotowuje się na najgorsze, Medonet, https://www.medonet.pl/zdrowie/zdrowie-dla-kazdego/klopoty-z-transportem-lekow-z-azji-branza-przygotowuje-sie-na-najgorsze/j49rveh
Wojna na Bliskim Wschodzie a dostępność leków, mgr.farm, https://mgr.farm/aktualnosci/wojna-na-bliskim-wschodzie-a-dostepnosc-lekow/
Przyczyny ograniczonej dostępności leków w Polsce. Diagnoza i propozycje rozwiązań, Instytut Zarządzania w Ochronie Zdrowia Uczelni Łazarskiego, https://izwoz.lazarski.pl/fileadmin/user_upload/user_upload/Przyczyny_ograniczonej_dostepnosci_lekow_w_Polsce._Diagnoza_i_propozycje_rozwiazan.pdf
