Rząd przyjął „Strategię zarządzania długiem publicznym w Polsce na lata 2027-2030”. Dokument zakłada, że zadłużenie kraju utrzyma się poniżej konstytucyjnego progu, jednak najnowsze dane pokazują, że limit ten został już naruszony. W pierwszym kwartale 2026 roku dług publiczny sięgnął 61,6% PKB.
W przyjętej przez rząd strategii na lata 2027-2030 znalazło się kluczowe założenie: państwowy dług publiczny nie przekroczy konstytucyjnego limitu 60% produktu krajowego brutto. Jest to deklaracja, która stoi w sprzeczności z oficjalnymi danymi. Już w pierwszym kwartale 2026 roku relacja długu do PKB wyniosła 61,6%, co oznacza formalne przekroczenie progu bezpieczeństwa zapisanego w ustawie zasadniczej.
Mimo tych danych, rząd w swoich planach budżetowych i strategicznych opiera się na prognozie powrotu poniżej niebezpiecznej granicy. Zarządzanie finansami państwa w najbliższych latach będzie zatem odbywać się w warunkach bezprecedensowego napięcia między rządowymi planami a konstytucyjnymi ramami.
Limit zadłużenia publicznego, określony w art. 216 ust. 5 Konstytucji z 1997 roku, nie jest jedynie technicznym wskaźnikiem. Został on wprowadzony jako jeden z filarów stabilności makroekonomicznej państwa. Jego celem było zabezpieczenie Polski przed powtórzeniem się katastrofy gospodarczej. Twórcy Konstytucji z 1997 r. wprowadzili szereg mechanizmów, w tym limit długu na poziomie 60% PKB oraz zakaz finansowania deficytu przez NBP, aby zapewnić III Rzeczypospolitej stabilność i wiarygodność na rynkach finansowych.
Próg ten był również wyrazem europejskich aspiracji Polski, gdyż jest to jedno z kluczowych kryteriów konwergencji z Maastricht, obowiązujących kraje strefy euro. Eksperci wskazują, że początki obecnych problemów z długiem sięgają decyzji podejmowanych w odpowiedzi na globalny kryzys finansowy z 2009 roku.
Równolegle z przyjęciem strategii długu, rząd zaakceptował ostateczny projekt budżetu na 2027 rok. Zakłada on deficyt na poziomie 281,2 mld zł. W celu zarządzania rosnącym zadłużeniem, rząd planuje wdrożenie pakietu zmian podatkowych. Mają one objąć zarówno podatek dochodowy od osób fizycznych (PIT), jak i od osób prawnych (CIT). Działania te mają stanowić odpowiedź na rosnące potrzeby pożyczkowe państwa i pomóc w stabilizacji finansów publicznych w kolejnych latach.
Rząd przyjął kluczową strategię. Polska otrze się o konstytucyjny limit, Money.pl, https://www.money.pl/finanse/rzad-przyjal-kluczowa-strategie-polska-otrze-sie-o-konstytucyjny-limit-7334691269277920a.html
Minister potwierdza: Polska przekroczy czerwoną linię. Niepokojące założenia, Money.pl, https://www.money.pl/finanse/minister-potwierdza-polska-przekroczy-czerwona-linie-niepokojace-zalozenia-7334680196172032a.html
Rząd przyjął ostateczny projekt budżetu na 2027 r. W kasie zabraknie ponad 282 mld zł, Puls Biznesu, https://www.pb.pl/rzad-przyjal-ostateczny-projekt-budzetu-na-2027-r-w-kasie-zabraknie-ponad-282-mld-zl-1267846
Joński K., Jak upada konstytucyjne tabu. Co dalej z długiem publicznym, Rzeczpospolita, https://www.rp.pl/opinie-ekonomiczne/art44898491-kamil-jonski-jak-upada-konstytucyjne-tabu-co-dalej-z-dlugiem-publicznym
Polska coraz bliżej niebezpiecznej granicy zadłużenia. Są nowe wyliczenia, Gazeta Wrocławska, https://gazetawroclawska.pl/polska-coraz-blizej-niebezpiecznej-granicy-zadluzenia-sa-nowe-wyliczenia/ar/c3p2-29395615
