Belgijski depozytariusz Euroclear złożył w sądzie cywilnym w Belgii pozew przeciwko Bankowi Rosji. To strategiczne posunięcie ma na celu zablokowanie rosyjskich roszczeń o wypłatę gigantycznego odszkodowania w wysokości 220 miliardów euro za zamrożone aktywa na mocy unijnych sankcji.
Spór o zamrożone rosyjskie rezerwy finansowe wszedł w nową fazę. 1 lipca 2026 roku Euroclear, jedna z największych na świecie izb rozliczeniowych z siedzibą w Belgii, potwierdziła, że wytoczyła sprawę rosyjskiemu bankowi centralnemu przed belgijskim sądem. Działanie to ma charakter prewencyjny i stanowi bezpośrednią odpowiedź na agresywne kroki prawne podejmowane przez Moskwę.
Stanowisko instytucji jest jednoznaczne – jurysdykcję w tej sprawie mogą sprawować wyłącznie sądy europejskie, a nie rosyjskie.
Uważamy, że sądy rosyjskie nie mają jurysdykcji nad Euroclear. Tylko sądy belgijskie mają jurysdykcję, która jest dla nas istotna – powiedział rzecznik firmy Jorgen Muylaert w wypowiedzi dla agencji Reutera.
Działania Euroclear są reakcją na wyrok, który zapadł w Moskwie. W maju 2026 roku tamtejszy sąd arbitrażowy orzekł, że belgijska instytucja ma zapłacić Bankowi Rosji odszkodowanie w wysokości około 220 mld euro. Roszczenia te, zgłoszone w pozwie z grudnia 2025 roku, obejmują wartość zamrożonych środków rosyjskiego banku centralnego oraz innych aktywów państwowych przechowywanych w depozytariuszu. Kilka dni po wydaniu wyroku rosyjski sąd uwzględnił wniosek o jego natychmiastowe wykonanie, choć do tej pory nie podjęto dalszych kroków w tej sprawie.
Bank Rosji potwierdził we wtorek, 1 lipca, że jest świadomy pozwu złożonego przez Euroclear i że „opracowywana jest strategia i taktyka obrony w sądzie”.
Choć moskiewski wyrok ma w Unii Europejskiej znaczenie głównie symboliczne, eskalacja prawna rodzi poważne pytania o przyszłość zamrożonych środków. Eksperci i prawnicy podkreślają, że prawo UE skutecznie chroni Euroclear przed koniecznością stosowania się do orzeczeń rosyjskich sądów, a szanse Rosji na odzyskanie aktywów na drodze prawnej w Europie są nikłe.
Jednak pozew złożony w Belgii, choć umacnia pozycję Euroclear na gruncie unijnym, nie kończy sprawy. Rosyjski bank centralny może podjąć próbę przejęcia aktywów depozytariusza w innych jurysdykcjach, poza granicami Wspólnoty. Co więcej, Kreml już wcześniej sygnalizował gotowość do dalszych działań odwetowych. W odpowiedzi na zamrożenie swoich rezerw, Rosja podjęła kroki w kierunku totalnej konfiskaty aktywów europejskich znajdujących się na jej terytorium. Spór prawny może więc doprowadzić do dalszego zacieśnienia konfliktu gospodarczego i kolejnych strat po obu stronach.
Potężna instytucja z Brukseli pozwała Bank Rosji, rp.pl, https://www.rp.pl/finanse/art44750141-potezna-instytucja-z-brukseli-pozwala-bank-rosji
Odwet za zamrożenie rezerw. Rosja podjęła pierwszy krok w kierunku totalnej konfiskaty aktywów europejskich na swoim terytorium, centrumeuropy.pl, https://centrumeuropy.pl/93286850/odwet-za-zamrozenie-rezerw-rosja-podjela-pierwszy-krok-w-kierunku-totalnej-konfiskaty-aktywow-europejskich-na-swoim-terytorium
Tajny proces w Moskwie zakończony. Euroclear ma oddać Rosji gigantyczną kwotę, rp.pl, https://www.rp.pl/banki/art44392741-tajny-proces-w-moskwie-zakonczony-euroclear-ma-oddac-rosji-gigantyczna-kwote
Rosjanie pozywają za zamrożenie aktywów. Oto jakiej kwoty się domagają, money.pl, https://www.money.pl/pieniadze/rosjanie-pozywaja-za-zamrozenie-aktywow-oto-jakiej-kwoty-sie-domagaja-7232783484677024a.html
Rosja desperacko próbuje zablokować unijną pożyczkę dla Ukrainy, wyborcza.biz, https://wyborcza.biz/biznes/7,177151,32816129,rosja-desperacko-probuje-zablokowac-unijna-pozyczke-dla-ukrainy.html
