Rosnąca w Polsce liczba osób otrzymujących symboliczne, tzw. groszowe emerytury, skłania rząd do poszukiwania radykalnych rozwiązań. W 2026 roku Ministerstwo Rodziny analizuje możliwość wprowadzenia kwartalnych wypłat dla najniższych świadczeń, aby ograniczyć wysokie koszty administracyjne, które nierzadko przewyższają wartość samej emerytury.
Problem groszowych emerytur jest bezpośrednim skutkiem obowiązujących przepisów. Zgodnie z nimi, prawo do świadczenia nabywa się po osiągnięciu wieku emerytalnego (60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn) oraz udokumentowaniu choćby jednej wpłaty składki na ubezpieczenie społeczne. Oznacza to, że nawet jeden dzień legalnej pracy może otworzyć drogę do otrzymywania dożywotniego świadczenia z ZUS, którego wysokość bywa symboliczna.
Co istotne, takie świadczenia nie podlegają podwyższeniu do kwoty minimalnej emerytury, która od marca 2025 roku wynosi 1878,91 zł brutto. Ich wysokość jest ściśle uzależniona od wartości zgromadzonego kapitału, co w przypadku minimalnych składek prowadzi do wypłat rzędu kilku lub kilkunastu złotych miesięcznie. Mimo to, osoba otrzymująca takie świadczenie formalnie posiada status emeryta, co wiąże się z zachowaniem pewnych uprawnień.
W odpowiedzi na rosnącą nieefektywność systemu, resort rodziny rozważa wprowadzenie rozwiązania mającego na celu ograniczenie kosztów operacyjnych. Propozycja zakłada, że najniższe świadczenia nie byłyby już wypłacane co miesiąc, lecz raz na kwartał.
Obsługa finansowa emerytur o bardzo niskich kwotach, zwłaszcza przy wykorzystaniu przekazów pocztowych, generuje koszty niewspółmierne do wysokości samego świadczenia.
Zmiana częstotliwości wypłat ma na celu przede wszystkim zmniejszenie obciążeń administracyjnych dla Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Obecnie koszt pojedynczego przekazu pocztowego może wielokrotnie przewyższać kwotę samej „groszowej” emerytury, co czyni cały proces nieracjonalnym z ekonomicznego punktu widzenia.
Problem świadczeń minimalnych to tylko jeden z wielu symptomów wskazujących na słabości polskiego systemu emerytalnego, co potwierdzają liczne raporty i analizy. System boryka się z wyzwaniami demograficznymi i finansowymi, a jego skomplikowanie prowadzi do licznych nieprawidłowości.
Sytuację dodatkowo komplikują inne problemy, jak te ujawnione w kwietniu 2026 roku. Okazało się wówczas, że ZUS mógł zaniżyć świadczenia nawet 150 tysiącom Polaków z powodu błędów w przeliczaniu kapitału początkowego. W wielu przypadkach sądy nakazywały zwrot zaniżonych kwot, sięgających nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Takie incydenty, w połączeniu z rosnącą liczbą groszowych emerytur, podważają zaufanie do stabilności i sprawiedliwości systemu, który od lat czeka na kompleksową reformę.
Koniec z groszowymi emeryturami? Przekazy pocztowe kosztują zbyt wiele, Rzeczpospolita, 2026. https://www.rp.pl/praca-emerytury-i-renty/art42889201-koniec-z-groszowymi-emeryturami-przekazy-pocztowe-kosztuja-zbyt-wiele
Groszowe emerytury w 2026 roku. Ile ZUS płaci za jeden dzień pracy, Gazeta Prawna, 2026. https://www.gazetaprawna.pl/praca/emerytury-i-renty/artykuly/11242386,groszowe-emerytury-w-2026-roku-ile-zus-placi-za-jeden-dzien-pracy.html
ZUS zaniżył emerytury nawet 150 tys. Polaków. Sądy nakazują oddać nawet 30 tys. zł, Polsat News, 2026. https://www.polsatnews.pl/wiadomosc/2026-04-14/zus-zanizyl-emerytury-nawet-150-tys-polakow-sady-nakazuja-oddac-nawet-30-tys-zl/
Słabości polskiego systemu emerytalnego. Raport IE, Prawo.pl, 2026. https://www.prawo.pl/kadry/slabosci-polskiego-systemu-emerytalnego-raport-ie,509175.html
Problem z emeryturami Polaków. I żaden rząd nim się nie zajmie [OPINIA], Money.pl, 2026. https://www.money.pl/finanse/problem-z-emeryturami-polakow-i-zaden-rzad-nim-sie-nie-zajmie-opinia-7317998946175168a.html
