Od 1 stycznia 2027 roku wejdą w życie nowe przepisy, które mogą nałożyć na przedsiębiorców odpowiedzialność za VAT niezapłacony przez ich kontrahentów. Zmiany obejmą popularne usługi, takie jak księgowość, reklama czy wybrane usługi IT, a nowelizacja ustawy czeka już tylko na podpis prezydenta.
Do tej pory solidarna odpowiedzialność za podatek VAT dotyczyła głównie obrotu określonymi towarami, szczególnie tymi narażonymi na oszustwa podatkowe. Jednak nowelizacja ustawy o VAT, którą Sejm ostatecznie przyjął 4 września 2026 roku, znacząco rozszerza ten mechanizm. Po raz pierwszy obejmie on również rynek usług niematerialnych.
W praktyce oznacza to, że fiskus będzie mógł zażądać zapłaty podatku VAT od firmy, która kupiła daną usługę, jeśli jej dostawca (usługodawca) nie uregulował należności wobec urzędu skarbowego. Celem tej zmiany jest uszczelnienie systemu podatkowego i przeciwdziałanie wyłudzeniom w sektorach, gdzie dotychczasowe mechanizmy kontrolne były mniej skuteczne.
Nowe regulacje nie będą dotyczyć wszystkich usług. Ustawodawca precyzyjnie wskazał branże, które zostaną objęte mechanizmem solidarnej odpowiedzialności. Przedsiębiorcy powinni zachować szczególną ostrożność przy współpracy z firmami świadczącymi:
Rozszerzenie odpowiedzialności na te konkretne sektory ma na celu ograniczenie szarej strefy i zjawiska „znikających” podatników, którzy wystawiają faktury, pobierają za nie wynagrodzenie wraz z VAT, a następnie nie odprowadzają podatku do budżetu państwa.
Choć perspektywa płacenia cudzych podatków budzi obawy przedsiębiorców, ustawodawca przewidział pewne mechanizmy ochronne. Nowe przepisy określają konkretne warunki, które muszą zostać spełnione, aby odpowiedzialność nabywcy została aktywowana. Co ważniejsze, wprowadzają także sposoby na jej uniknięcie.
W niektórych sytuacjach nabywca będzie mógł zostać obciążony odpowiedzialnością solidarną za zaległość podatkową usługodawcy. Przepisy przewidują jednak konkretne warunki takiej odpowiedzialności oraz mechanizmy, które pozwolą przedsiębiorcy się przed nią uchronić.
Chociaż źródła nie precyzują jeszcze wszystkich szczegółów dotyczących tych mechanizmów, prawdopodobnie będą one związane z należytą starannością przy weryfikacji kontrahenta oraz ewentualnym wykorzystaniem mechanizmu podzielonej płatności (split payment).
Proces legislacyjny dobiegł końca w parlamencie. Po przyjęciu przez Sejm poprawek Senatu w dniu 4 września 2026 roku, ustawa trafiła na biurko Prezydenta RP. Zgodnie z założeniami, większość zmian, w tym te dotyczące solidarnej odpowiedzialności za VAT w usługach, ma zacząć obowiązywać od 1 stycznia 2027 roku. Warto zaznaczyć, że nowelizacja wprowadza również inne modyfikacje, w tym pewne uproszczenia dla podatników.
Firma może zapłacić za cudzy VAT. Nowe przepisy czekają na podpis, Biznes Wprost, 2026. https://biznes.wprost.pl/finanse-i-inwestycje/podatki/12442122/nowe-zasady-vat-od-2027-roku-wazne-zmiany-dla-przedsiebiorcow.html
Solidarna odpowiedzialność w VAT obejmie usługi niematerialne, Prawo.pl, 2026. https://www.prawo.pl/podatki/solidarna-odpowiedzialnosc-w-vat-obejmie-uslugi-niematerialne,1552163.html
Niezbędnik przedsiębiorcy: split payment, odliczanie VAT…, Rzeczpospolita, 2026. https://pro.rp.pl/niezbednik-przedsiebiorcy/art45132141-niezbednik-przedsiebiorcy-split-payment-odliczanie-vat-ulga-na-darowizny-dane-przedsiebiorcy-w-bik-i-bankach-zatrudnienie-na-zlecenie-czy-na-etat-nowy-obowiazek-dla-kierowcow-ciezarowek
Taxówka 08-09-2026, EY, 2026. https://www.ey.com/pl_pl/technical/biuletyn-podatkowy-i-prawny/taxowka/2026/09/taxowka-08-09-2026
Nowe ryzyko dla przedsiębiorców. Fiskus może zażądać VAT niezapłaconego przez kontrahenta, Manager+, 2026. https://managerplus.pl/nowe-ryzyko-dla-przedsiebiorcow-fiskus-moze-zazadac-vat-niezaplaconego-przez-kontrahenta-75248
