Projekt budżetu na 2027 rok nie zawiera żadnego marginesu bezpieczeństwa, co stwarza wysokie ryzyko przekroczenia progu ostrożnościowego długu publicznego – ostrzega Rada Fiskalna. Według jej przewodniczącego, Sławomira Dudka, polskie finanse publiczne „jadą na łysych oponach”, a przed nimi „ostre zakręty”.
W opinii opublikowanej 29 września 2026 roku, Rada Fiskalna bezprecedensowo ostro oceniła wstępny projekt ustawy budżetowej na 2027 rok. Niezależny organ, w którego skład wchodzi sześciu członków, jednogłośnie przyjął uchwałę, w której stwierdza, że projekt odzwierciedla „trwałą i głęboką nierównowagę finansów publicznych”.
Analiza Rady to kompleksowy, 39-stronicowy dokument, który zawiera m.in. 14 rekomendacji, analizy symulacyjne i warianty ryzyka. Ocena ta spotkała się z szybką, lecz lakoniczną i negatywną odpowiedzią Ministerstwa Finansów, co przewodniczący Dudek określił jako niezrozumiałą formę komunikacji, wskazując na otwarty spór między instytucjami.
Najpoważniejszym zagrożeniem, na które wskazuje Rada, jest wysokie ryzyko przekroczenia przez Polskę tzw. progu ostrożnościowego długu publicznego, ustalonego w ustawie o finansach publicznych na poziomie 55 proc. produktu krajowego brutto. Eksperci alarmują, że może do tego dojść już w 2027 roku, co uruchomiłoby procedury sanacyjne.
Budżet na 2027 r. jest skonstruowany tak, jakby jutra nie było. Nie ma w nim absolutnie żadnego buforu bezpieczeństwa.
Brak jakiegokolwiek marginesu w budżecie oznacza, że nawet niewielkie wahania gospodarcze lub nieprzewidziane wydatki mogą doprowadzić do złamania krajowych i unijnych reguł fiskalnych. Według ekspertów, dług publiczny Polski już teraz bije rekordy, stwarzając zagrożenie dla stabilności gospodarczej.
Konsekwencje przekroczenia progu 55 proc. PKB byłyby dotkliwe zarówno dla rządu, jak i dla obywateli. Zgodnie z obowiązującymi przepisami, rząd zostałby zmuszony do podjęcia niepopularnych działań w celu uzdrowienia finansów publicznych. Do możliwych scenariuszy należą:
Jedyną alternatywą dla tych bolesnych kroków byłaby nowelizacja ustawy i zmiana obecnych progów ostrożnościowych. Jednak brak reakcji i dalsze zadłużanie się bez tworzenia buforów bezpieczeństwa grozi zderzeniem finansów publicznych ze ścianą w najbliższych latach.
Sławomir Dudek: Finanse publiczne jadą na łysych oponach. A przed nami ostre zakręty, Rzeczpospolita, 2026, https://www.rp.pl/budzet-i-podatki/art45153911-slawomir-dudek-finanse-publiczne-jada-na-lysych-oponach-a-przed-nami-ostre-zakrety
Projekt budżetu na 2027 r. bez marginesu bezpieczeństwa. Kto zapłaci za przekroczenie?, Business Insider, 2026, https://businessinsider.com.pl/finanse/projekt-budzetu-na-2027-r-bez-marginesu-bezpieczenstwa-kto-zaplaci-za-przekroczenie/r3wcsez
Alarm Rady Fiskalnej. Ryzyko przekroczenia długu bardzo wysokie, Next.gazeta.pl, 2026, https://next.gazeta.pl/next/7,151003,33022481,alarm-rady-fiskalnej-ryzyko-przekroczenia-dlugu-bardzo-wysokie.html
Zagrożenia nadmiernego długu publicznego – edycja 2026, Instytut Finansów Publicznych, 2026, https://www.ifp.org.pl/zagrozenia-nadmiernego-dlugu-publicznego-edycja-2026/
Polska o włos od progu ostrożnościowego. Pierwsza taka opinia, Interia Biznes, 2026, https://biznes.interia.pl/gospodarka/news-polska-o-wlos-od-progu-ostroznosciowego-pierwsza-taka-opinia,nId,23543255
