Mimo planowanych publicznych nakładów na ochronę zdrowia sięgających blisko 250 miliardów złotych, Narodowy Fundusz Zdrowia w 2026 roku boryka się z gigantycznym deficytem szacowanym na 23 miliardy złotych. Ta finansowa luka zagraża stabilności szpitali i może bezpośrednio wpłynąć na dostępność świadczeń dla pacjentów w całym kraju.
Zgodnie z planem finansowym na 2026 rok, łączne wydatki publiczne na ochronę zdrowia mają wzrosnąć o 25,5 miliarda złotych w stosunku do roku ubiegłego, osiągając kwotę niemal 250 mld zł. Mimo to, sytuacja głównego płatnika w systemie, Narodowego Funduszu Zdrowia, jest alarmująca. Przychody NFZ zaplanowano na poziomie 217,4 mld zł. Z tej sumy, wpływy ze składki zdrowotnej mają wynieść 184,3 mld zł, a resztę uzupełni dotacja z budżetu państwa w wysokości 26 mld zł.
Nawet tak znaczące wsparcie z budżetu centralnego nie jest w stanie pokryć rosnących kosztów świadczeń, które według analityków rosną szybciej niż inflacja. Efektem jest prognozowana dziura budżetowa w wysokości 23 mld zł, która stawia pod znakiem zapytania finansowanie wielu procedur medycznych i bieżącą działalność placówek.
W odpowiedzi na pogarszającą się sytuację finansową, rząd poszukuje doraźnych oszczędności. Wśród rozważanych działań znajdują się między innymi:
Ekonomiści ostrzegają jednak, że transferowanie pieniędzy z budżetu państwa do NFZ nie rozwiązuje systemowego problemu. Takie działanie jedynie przenosi deficyt z Funduszu na całe państwo, co w konsekwencji prowadzi do wzrostu długu publicznego i kosztów jego obsługi, które ostatecznie poniosą wszyscy podatnicy. Skutki trudnej sytuacji finansowej już teraz odczuwają medycy, szpitale i sami pacjenci.
Rosnący deficyt Funduszu budzi obawy o realne ograniczenie dostępu do leczenia. Chociaż przedstawiciele rządu starają się uspokajać nastroje, sytuacja jest napięta. Minister zdrowia Jolanta Sobierańska-Grenda publicznie wyraziła nadzieję, że problemy finansowe nie odbiją się na pacjentach.
„Chciałabym, żeby pacjent nie odczuwał braku środków finansowych”
Jednocześnie strona związkowa wskazuje na możliwe źródła dodatkowych przychodów. Jedną z propozycji jest ograniczenie uprzywilejowanych zasad opłacania składki zdrowotnej przez niektóre grupy zawodowe. Taki krok mógłby nie tylko zwiększyć dochody NFZ, ale również zmniejszyć nierówności między płatnikami. Analitycy są jednak zgodni, że nawet tak istotna zmiana nie wystarczyłaby do całkowitego zasypania luki finansowej sięgającej 23 miliardów złotych.
MF: Szacunkowe wykonanie budżetu państwa w okresie styczeń – sierpień 2026 r. (komunikat), portalsamorzadowy.pl, 2026. https://www.portalsamorzadowy.pl/polityka-i-spoleczenstwo/mf-szacunkowe-wykonanie-budzetu-panstwa-w-okresie-styczen-sierpien-2026-r-komunikat,676277.html
Luka w NFZ coraz większa. Ekonomista ostrzega, że koszt i tak poniesiemy wszyscy, Rzeczpospolita, 2026. https://www.rp.pl/ochrona-zdrowia/art44111261-luka-w-nfz-coraz-wieksza-ekonomista-ostrzega-ze-koszt-i-tak-poniesiemy-wszyscy
Budżet zdrowia 2026: więcej środków, większy deficyt. NFZ potrzebuje dodatkowego wsparcia, tvn24.pl, 2026. https://tvn24.pl/zdrowie/budzet-zdrowia-2026-wiecej-srodkow-wiekszy-deficyt-nfz-potrzebuje-dodatkowego-wsparcia-st8704638
W budżecie zdrowia brakuje 23 mld zł w 2026 roku. Koszty świadczeń rosną szybciej niż inflacja, Medical Press, 2026. https://medicalpress.pl/aktualnosci/w-budecie-zdrowia-brakuje-23-mld-z-w-2026-roku-koszty-wiadcze-rosn-szybciej-ni-inflacja_knyZp6Ov94/
NFZ z rosnącym deficytem. Skutki odczują pacjenci i szpitale, portal.abczdrowie.pl, 2026. https://portal.abczdrowie.pl/nfz-z-rosnacym-deficytem-skutki-odczuja-pacjenci-i-szpitale/7272665725466816a
