W atmosferze narastającego napięcia między rządem a przedstawicielami samorządów, na 24 czerwca zaplanowano specjalne posiedzenie Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego (KWRiST). Głównym tematem rozmów będzie ewaluacja nowej ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego. Resort finansów wskazuje na wzrost dochodów, jednak samorządowcy alarmują, że ich sytuacja finansowa wcale się nie poprawiła.
Ocena skutków reformy systemu dochodów JST jest źródłem coraz głębszego sporu. Z jednej strony Ministerstwo Finansów przedstawia dane wskazujące, że w większości samorządów dochody wzrosły. Perspektywa rządu skupia się na stronie przychodowej budżetów lokalnych.
Zupełnie inaczej sytuację oceniają korporacje samorządowe. Ich zdaniem, sam wzrost nominalnych dochodów nie oddaje pełni obrazu. Samorządowcy podkreślają, że równolegle rosną wydatki, co w efekcie sprawia, że ich realna kondycja finansowa nie uległa poprawie. W dyskusjach coraz częściej pada określenie, że obecny system dochodów JST jest po prostu niedopracowany.
Krytyka strony samorządowej nie jest gołosłowna. Eksperci wskazują na konkretne problemy systemowe, które obnażyły pierwsze miesiące funkcjonowania nowego prawa. Skalę problemu ilustruje przykład podany przez eksperta Unii Miasteczek Polskich.
W jednej z analizowanych gmin suma wszystkich tegorocznych dochodów, wliczając w to subwencję oraz wpływy podatkowe, okazała się niższa niż kwota samych tylko potrzeb oświatowych.
Kolejnym istotnym postulatem samorządów jest zapewnienie im szerszego dostępu do zanonimizowanych danych podatkowych, w szczególności dotyczących podatku PIT. Jak argumentują, brak tych informacji znacząco utrudnia im rzetelne planowanie budżetów oraz dostosowywanie zakresu usług publicznych do realnych potrzeb mieszkańców.
Posiedzenie zaplanowane na 24 czerwca ma być platformą do otwartej dyskusji między resortem finansów a samorządowcami. W agendzie znajduje się nie tylko ewaluacja dotychczasowych efektów reformy, ale również omówienie mechanizmów wprowadzenia ewentualnych zmian. Obserwatorzy życia publicznego zwracają uwagę, że ton debaty staje się coraz ostrzejszy, a stanowiska obu stron wydają się coraz bardziej odległe. Nadchodzące spotkanie KWRiST będzie więc kluczowym testem dla dalszej współpracy rządu i samorządu w strategicznym obszarze finansów publicznych.
Samorządowcy punktują ustawę o dochodach. 24 czerwca specjalne posiedzenie KWRiST, https://www.portalsamorzadowy.pl/finanse/samorzadowcy-punktuja-ustawe-o-dochodach-24-czerwca-specjalne-posiedzenie-kwrist,663241.html
System dochodów JST jest niedopracowany. Ustawa nie miała rozwiązać wszystkich problemów, https://regiony.rp.pl/finanse-w-regionach/art44433741-system-dochodow-jst-jest-niedopracowany-ustawa-nie-miala-rozwiazac-wszystkich-problemow
Nowa ustawa w ogniu krytyki. „Nikt nie gwarantował, że dochód będzie zawsze tylko rósł”, https://www.portalsamorzadowy.pl/finanse/nowa-ustawa-w-ogniu-krytyki-nikt-nie-gwarantowal-ze-dochod-bedzie-zawsze-tylko-rosl,662444.html
Ewaluacja reformy samorządowych finansów pod koniec czerwca, https://regiony.rp.pl/finanse-w-regionach/art44302101-ewaluacja-reformy-samorzadowych-finansow-pod-koniec-czerwca
