Kraje skandynawskie opracowują plany awaryjne na wypadek długotrwałych awarii systemów płatniczych. Do połowy 2026 roku obywatele mają zyskać możliwość płacenia kartą za podstawowe zakupy bez dostępu do sieci.
Szwecja, pod nadzorem banku centralnego Sveriges Riksbank, ma być gotowa na scenariusz poważnych zakłóceń w płatnościach do 1 lipca 2026 r. Podobny termin wyznaczono w Danii, gdzie celem jest zapewnienie obywatelom możliwości dokonywania podstawowych zakupów, takich jak żywność i leki, przez co najmniej tydzień w warunkach offline.
Główny scenariusz awaryjny zakłada problemy z łącznością, a nie z dostawami energii. W takiej sytuacji niemożliwa staje się autoryzacja online, czyli weryfikacja w czasie rzeczywistym, czy klient posiada wystarczające środki na koncie do przeprowadzenia transakcji.
Pierwsza metoda to płatność z autoryzacją offline, gdzie mikroprocesor na karcie weryfikuje kod PIN i sprawdza wewnętrzne limity transakcji. Ta opcja wymaga fizycznej karty z czipem i, jak wskazuje bank centralny Danii, nie jest dopuszczana przez portfele mobilne, takie jak Apple Pay czy Google Pay.
Druga możliwość to płatność z odroczoną autoryzacją (store and forward). Dane transakcji są przechowywane w terminalu i wysyłane do rozliczenia po przywróceniu łączności. Ten mechanizm działa również z płatnościami mobilnymi, jednak obecnie obie metody offline są stosowane rzadko ze względów bezpieczeństwa.
Raport Narodowego Banku Danii z 2024 r. wskazał na liczne wyzwania. Należą do nich brak jednolitych zasad odpowiedzialności za transakcje, różne polityki organizacji płatniczych (np. Visa nie dopuszcza autoryzacji offline) oraz niewystarczająca pojemność pamięci terminali płatniczych, która w niektórych sklepach pozwala na przechowywanie danych tylko przez kilka dni.
Mimo przygotowań do płatności bezgotówkowych, skandynawskie banki centralne podkreślają kluczową rolę gotówki jako rezerwy. Riksbank wskazał na konieczność wprowadzenia obowiązku akceptowania banknotów w kluczowych sektorach handlu i zalecił obywatelom posiadanie gotówkowej rezerwy na nieprzewidziane okoliczności.
Źródło: https://www.bankier.pl/wiadomosc/Platniczy-blackout-Nie-tylko-gotowka-nas-uratuje-Skandynawowie-szykuja-rewolucje-w-plastiku-9032556.html
