Technologia tankowania satelitów na orbicie, dotychczas postrzegana jako futurystyczna wizja, staje się faktem. Jeszcze w 2026 roku Siły Kosmiczne USA planują przeprowadzić przełomową misję testową, a polska firma Creotech Instruments odegra kluczową rolę w europejskim projekcie mającym na celu komercjalizację orbitalnego serwisowania. To krok, który może zrewolucjonizować gospodarkę kosmiczną, wydłużając życie satelitów i ograniczając problem kosmicznych śmieci.
Siły Kosmiczne USA przygotowują się do misji Tetra-5, która ma odbyć się jeszcze w 2026 roku. Jej głównym celem jest przetestowanie technologii opracowanej przez firmę Orbit Fab. Kluczowym elementem jest system dokowania o nazwie RAFTI (Rapidly Attachable Fluid Transfer Interface), który ma umożliwić satelicie bezpieczne połączenie się z kosmicznym dystrybutorem paliwa.
W ramach testów na orbitę trafią dwa małe satelity. Jeden z nich podejmie próbę zatankowania z orbitalnego zbiornika, podczas gdy drugi sprawdzi działanie mobilnej stacji transferowej firmy Astroscale. To właśnie Astroscale zmierzy się z niezwykle wymagającym zadaniem zatankowania dwóch satelitów należących do Sił Kosmicznych USA bezpośrednio na orbicie. Sukces misji otworzy drogę do budowy stałych, orbitalnych stacji paliw, które znacząco zwiększą mobilność i elastyczność operacji kosmicznych.
Polski sektor kosmiczny również ma znaczący udział w rozwoju tej przełomowej technologii. Firma Creotech Instruments została 20 lipca 2026 roku wybrana przez Orbit Fab do udziału w projekcie ASTRAL, realizowanym we współpracy z Europejską Agencją Kosmiczną (ESA). Projekt ten jest częścią szerszej inicjatywy In-Orbit Servicing (IOS), której celem jest rozwój usług serwisowania satelitów na orbicie.
W ramach przedsięwzięcia Creotech Instruments dostarczy dwie autorskie platformy satelitarne HyperSat. Posłużą one jako podstawa do budowy dwóch jednostek:
Oba satelity zostaną wyniesione na orbitę jako zintegrowany zestaw. Po osiągnięciu celu wykonają serię manewrów, obejmujących rozłączenie, zbliżanie, ponowne dokowanie oraz transfer paliwa. Realizację tej kluczowej misji demonstracyjnej zaplanowano na lata 2028–2029.
Możliwość uzupełniania paliwa w kosmosie to nie tylko wygoda, ale fundamentalna zmiana dla całej branży. Obecnie żywotność satelity jest często ograniczona przez ilość paliwa potrzebnego do utrzymania orbity i wykonywania manewrów. Gdy paliwo się kończy, kosztowne urządzenie staje się bezużytecznym kosmicznym śmieciem.
Tankowanie satelitów na orbicie pozwala na wielokrotne wydłużenie ich eksploatacji, co jest bezpośrednim sposobem na zmniejszenie rosnącego problemu kosmicznych śmieci i znaczące obniżenie kosztów operacji orbitalnych.
Problem jest poważny. Na orbicie okołoziemskiej znajduje się już ponad 13 000 satelitów, z czego aktywnych jest nieco ponad 10 000. Każdy nieaktywny obiekt stwarza ryzyko kolizji. Technologie serwisowania, w tym tankowanie, pozwalają zwiększyć efektywność misji, ograniczyć powstawanie nowych odpadów i sprawić, że eksploracja kosmosu będzie bardziej zrównoważona.
Kwiatkowski M., „Przełomowy sukces Polaków! Nasza technologia zatankuje satelity w kosmosie”, CoNowego.pl, 2026. https://conowego.pl/aktualnosci/przelomowy-sukces-polakow-nasza-technologia-zatankuje-satelity-w-kosmosie-295118
Materla M., „Nowe życie satelitów. Siły Kosmiczne USA planują demonstrację tankowania i serwisowania satelitów wprost na orbicie”, National Geographic, https://www.national-geographic.pl/kosmos/nowe-zycie-satelitow-sily-kosmiczne-usa-planuja-demonstracje-tankowania-i-serwisowania-satelitow-wprost-na-orbicie/
„Siły Kosmiczne USA chcą tankować satelity na orbicie. Trudna misja Astroscale”, GeekWeek, https://geekweek.interia.pl/technologia/news-sily-kosmiczne-usa-chca-tankowac-satelity-na-orbicie-trudna,nId,21395443
Dąbrowska M., „Kosmiczne śmieci są coraz większym problemem. Ich obecność na orbicie generuje znaczne koszty”, Executive Magazine, https://executivemagazine.pl/zrownowazony-rozwoj/kosmiczne-smieci-sa-coraz-wiekszym-problemem-ich-obecnosc-na-orbicie-generuje-znaczne-koszty/
Powęzka P., „Siły Kosmiczne USA zbudują na orbicie stacje paliw. To będzie nowa era podboju kosmosu”, Spider’s Web, 2025. https://spidersweb.pl/2025/04/sily-kosmiczne-usa-zbuduja-na-orbicie-stacje-paliw-to-bedzie-nowa-era-podboju-kosmosu.html
