Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydał 16 lipca 2026 roku wyrok, który znacząco wzmacnia uprawnienia organów ochrony konkurencji. Wielka Izba TSUE orzekła, że urzędy antymonopolowe mogą podczas niezapowiedzianych kontroli zajmować służbową korespondencję e-mail bez uzyskania wcześniejszej zgody sądu, o ile istnieją odpowiednie gwarancje prawne.
W swoim orzeczeniu Trybunał jednoznacznie stwierdził, że służbowa korespondencja e-mail podlega ochronie na mocy art. 7 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej, który gwarantuje prawo do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego oraz tajemnicy korespondencji. Zajęcie takich danych stanowi zatem ingerencję w fundamentalne prawa jednostki.
Jednocześnie TSUE uznał, że taka ingerencja może być uzasadniona nadrzędnym celem, jakim jest wykrywanie i zwalczanie praktyk ograniczających konkurencję, takich jak kartele czy zmowy cenowe. Zdaniem sędziów, skuteczność niezapowiedzianych kontroli byłaby zagrożona, gdyby organy musiały każdorazowo ubiegać się o sądowe zezwolenie na przeglądanie cyfrowych danych, co mogłoby zaalarmować podejrzewane firmy.
Wyrok zapadł w odpowiedzi na pytania prejudycjalne skierowane przez portugalski sąd – Tribunal da Concorrência, Regulação e Supervisão. Sprawa dotyczyła skarg złożonych przez przedsiębiorstwa, w których portugalski urząd ochrony konkurencji przeprowadził kontrole w okresie od stycznia 2021 do marca 2022 roku. Postępowania dotyczyły podejrzenia trzech różnych naruszeń:
W toku tych kontroli zabezpieczono blisko 13 tysięcy plików, w tym obszerną korespondencję mailową menedżerów i pracowników. Firmy zakwestionowały legalność tych działań, argumentując, że zajęcie e-maili bez uprzedniej zgody sądu narusza ich prawa podstawowe.
Trybunał Sprawiedliwości nie dał organom antymonopolowym całkowicie wolnej ręki. Podkreślił, że zajęcie korespondencji jest dopuszczalne, ale musi odbywać się z poszanowaniem pewnych warunków i gwarancji proceduralnych. Chociaż uprzednia zgoda sądu nie jest wymogiem absolutnym, musi istnieć skuteczna kontrola sądowa post factum, pozwalająca firmie na zaskarżenie decyzji organu.
Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej uznał, że organy ochrony konkurencji mogą podczas niezapowiedzianych kontroli zajmować służbowe e-maile pracowników i menedżerów bez wcześniejszej zgody sądu.
Warto zauważyć, że w systemie portugalskim zezwolenia na przeprowadzenie kontroli i zajęcie dowodów wydawała Prokuratura Generalna, która w tym kontekście pełniła funkcję organu sądowego. Ten element mógł mieć znaczenie dla ostatecznej oceny Trybunału, który uznał, że unijne prawo nie sprzeciwia się takiemu rozwiązaniu, o ile zapewnia ono odpowiednią ochronę praw kontrolowanych podmiotów.
Służbowe maile będą przejmowane bez decyzji sądu. Kontrowersyjny wyrok TSUE, Filary Biznesu, 2026, https://filarybiznesu.pl/finanse/wokol-pieniadza/sluzbowe-maile-beda-przejmowane-bez-decyzji-sadu-kontrowersyjny-wyrok-tsue/a30417
TSUE: zajęcie służbowych e-maili przez organ konkurencji bez zgody sądu jest dopuszczalne, ale z warunkami, Judykatura.pl, 2026, https://judykatura.pl/tsue-zajecie-sluzbowych-e-maili-przez-organ-konkurencji-bez-zgody-sadu-jest-dopuszczalne-ale-z-warunkami/
Wyrok Trybunału w sprawach połączonych C-268/22 P, C-273/22 P | AdC (Saisie de courriels professionnels), CURIA, 2026, https://curia.europa.eu/site/upload/docs/application/pdf/2026-07/cp260104pl.pdf
La Cour de justice précise les conditions dans lesquelles les autorités de concurrence peuvent saisir des courriels professionnels lors d’inspections inopinées, leto.legal, 2026, https://www.leto.legal/news/cjue-saisie-emails-professionnels-concurrence-2026
