Pierwsze miesiące obowiązywania umowy handlowej UE-Mercosur przyniosły mieszane dane dla polskiego sektora rolno-spożywczego. Choć ogólna wartość eksportu w okresie od maja do sierpnia 2026 roku spadła o 21% w porównaniu z rokiem poprzednim, rządowe statystyki z samego maja wskazują na wzrost, co budzi dyskusje na temat rzeczywistych skutków porozumienia.
Zgodnie z danymi handlowymi za okres od maja do sierpnia 2026 roku, wartość polskiego eksportu rolno-spożywczego do krajów Mercosur (Brazylia, Argentyna, Urugwaj, Paragwaj) wyniosła 94,8 mln zł. Oznacza to spadek o 21% w stosunku do analogicznego okresu w roku 2025. Główną przyczyną tego wyniku było niemal całkowite załamanie sprzedaży polskiego słodu do Brazylii.
Wartość eksportu tego surowca skurczyła się z 40,1 mln zł do zaledwie 2,9 mln zł. Dla porównania, w rekordowym 2025 roku Polska wysłała na rynek brazylijski aż 48,7 tys. ton słodu. Po wyłączeniu tej jednej, kluczowej kategorii, obraz handlu z krajami Ameryki Południowej wygląda znacznie korzystniej – wartość pozostałego eksportu w tym okresie wzrosła.
W kontrze do danych obejmujących cztery miesiące stoją statystyki przedstawione przez resort rolnictwa, które dotyczą samego maja 2026 roku – pierwszego miesiąca tymczasowego stosowania umowy. Według nich eksport z Polski do krajów Mercosur wzrósł do 5,9 mln euro z 4,6 mln euro odnotowanych w maju 2025 roku. Co więcej, w tym samym czasie import żywności z tego regionu do Polski spadł, a ogólne saldo handlu rolno-spożywczego pozostaje dla Polski wyraźnie dodatnie.
Ministerstwo ogłosiło sukces umowy, co spotkało się z ostrą krytyką. Marcin Wroński określił takie komunikaty jako „tępą propagandę”, wskazując na liczne kontrowersje i negatywne emocje, jakie umowa budzi w polskim środowisku rolniczym.
Bruksela postrzega umowę z Mercosur jako projekt geostrategiczny, obejmujący roczną wymianę handlową o wartości ok. 111 mld euro w towarach i 42 mld euro w usługach. Dla Polski, według szacunków Komisji Europejskiej, relacje handlowe z tym blokiem to około 4 mld euro rocznie, a porozumienie docelowo zniesie cła na 91% produktów.
W odpowiedzi na obawy rolników umowa zawiera mechanizmy ochronne. Najważniejsze z nich to:
Sedno sporu nie dotyczy samej idei wolnego handlu, lecz tego, czy wspomniane zabezpieczenia będą w praktyce egzekwowane równie stanowczo, jak to zapisano w deklaracjach. Obawy dotyczą głównie konkurencji ze strony wielkoobszarowych gospodarstw z Ameryki Południowej, które często działają w oparciu o inne standardy produkcji.
Piotr Nowak, „Skutki umowy UE-Mercosur pod lupą – co mówią dane?”, okiemrolnika.pl, 2026. https://www.okiemrolnika.pl/skutki-umowy-ue-mercosur-pod-lupa-co-mowia-dane
Minister ogłasza sukces umowy z Mercosur. Marcin Wroński: to tępa propaganda, agronews.com.pl, https://agronews.com.pl/artykul/minister-oglasza-sukces-umowy-z-mercosur-marcin-wronski-to-tepa-propaganda/
Eksport do Mercosur w górę, import w dół. MRiRW o pierwszym miesiącu umowy, farmer.pl, https://www.farmer.pl/finanse/podatki-rachunkowosc/eksport-do-mercosur-w-gore-import-w-dol-mrirw-o-pierwszym-miesiacu-umowy,180737.html
Umowa z Mercosur po miesiącu. Resort pokazuje pierwsze dane, money.pl, https://www.money.pl/gospodarka/umowa-z-mercosur-po-miesiacu-resort-pokazuje-pierwsze-dane-7310260039383392a.html
Co zyska Polska na umowie UE-Mercosur?, energetyka24.com, https://energetyka24.com/klimat/analizy-i-komentarze/co-zyska-polska-na-umowie-ue-mercosur
