Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów przeprowadził przeszukania w siedzibach trzech dużych banków oraz Biura Informacji Kredytowej. Działania są częścią postępowania wyjaśniającego, które ma ustalić, czy nie doszło do antykonkurencyjnego porozumienia dotyczącego zasad oceny zdolności kredytowej, zwłaszcza w kontekście kredytów mieszkaniowych.
Funkcjonariusze UOKiK, w asyście policji, weszli do centrali ING Banku Śląskiego, mBanku oraz mBanku Hipotecznego. Równoległe działania objęły również siedzibę Biura Informacji Kredytowej (BIK), kluczowej instytucji dla polskiego sektora finansowego.
W trakcie akcji zbierano materiał dowodowy, który ma pomóc w wyjaśnieniu, czy instytucje te wymieniały się informacjami w sposób ograniczający konkurencję. Kontrowersje wzbudził fakt, że w toku czynności zabezpieczono dane nie tylko ze służbowego sprzętu, ale również z prywatnych telefonów członków zarządów banków. W odpowiedzi na te działania, banki, których dotyczyło przeszukanie, złożyły zażalenie na czynności urzędu.
Postępowanie wyjaśniające w tej sprawie zostało wszczęte przez Prezesa UOKiK już w lutym 2025 roku. Jego celem jest zbadanie modeli oceny zdolności kredytowej stosowanych zarówno przez BIK, jak i same banki. Urząd podejrzewa, że mogły one naruszać zasady konkurencji i działać na szkodę klientów.
Kluczowe wątpliwości dotyczą dwóch obszarów:
UOKiK sprawdza, czy na rynku nie doszło do cichego porozumienia, które ujednolicało praktyki w sposób niekorzystny dla konsumentów ubiegających się o kredyt.
Biuro Informacji Kredytowej odgrywa centralną rolę w analizowanym procederze. Jest to jedyna instytucja w Polsce, która gromadzi, przetwarza i udostępnia dane o historii kredytowej klientów z całego rynku. Banki obligatoryjnie korzystają z jej zasobów przy ocenie ryzyka kredytowego.
Istotny jest fakt, że BIK jest podmiotem prywatnym, którego właścicielami jest dziewięć banków komercyjnych oraz Związek Banków Polskich. Taka struktura własnościowa w naturalny sposób może rodzić pytania o potencjalny konflikt interesów i możliwość uzgadniania wspólnych standardów, które wykraczają poza ramy dozwolonej współpracy.
Choć postępowanie jest w toku, interwencja UOKiK przyniosła już pierwsze, konkretne rezultaty. W następstwie działań urzędu, Biuro Informacji Kredytowej zapowiedziało ważną zmianę w swoich praktykach, co potwierdzają doniesienia medialne.
Kluczową zmianą jest rezygnacja z mechanizmu, w ramach którego duża liczba zapytań o kredyt składanych przez klienta w krótkim czasie mogła negatywnie wpływać na jego ocenę scoringową. W praktyce oznacza to koniec „karania” konsumentów za porównywanie ofert w różnych bankach.
Zmiana ta jest postrzegana jako krok w stronę zwiększenia transparentności i prokonsumenckiego charakteru rynku kredytowego w Polsce. Dalsze ustalenia postępowania UOKiK będą kluczowe dla przyszłości całego sektora.
Przeszukania w trzech bankach i w BIK. UOKiK sprawdza, czy nie doszło do zmowy, Money.pl, https://www.money.pl/gospodarka/przeszukania-w-trzech-bankach-i-w-bik-uokik-sprawdza-czy-nie-doszlo-do-zmowy-7329045131913312a.html
Prywatne telefony członków zarządów banków prześwietlone przez UOKiK. Kulisy głośnej akcji, Business Insider Polska, https://businessinsider.com.pl/finanse/prywatne-telefony-czlonkow-zarzadow-bankow-przeswietlone-przez-uokik-kulisy-glosnej/kxgbk5m
Zasady oceny zdolności kredytowej pod lupą UOKiK. Kontrolerzy weszli do siedzib BIK i banków, Rzeczpospolita, https://www.rp.pl/konsumenci/art44790741-zasady-oceny-zdolnosci-kredytowej-pod-lupa-uokik-kontrolerzy-weszli-do-siedzib-bik-i-bankow
UOKiK bada, BIK zmienia praktyki. Znamy kulisy postępowania w sprawie modelu scoringowego, xyz.pl, https://xyz.pl/uokik-bada-bik-zmienia-praktyki-znamy-kulisy-postepowania-w-sprawie-modelu-scoringowego/
Ważna zmiana w BIK po interwencji UOKiK. Koniec z karaniem za zapytania kredytowe, zero.pl, https://zero.pl/news/wazna-zmiana-w-bik-po-interwencji-uokik-koniec-z-karaniem-za-zapytania-kredytowe
