Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że złożenie przez konsumenta oświadczenia o potrąceniu nie może być uznane za zrzeczenie się zarzutu przedawnienia. Wyrok eliminuje pułapkę procesową w sporach z bankami.
Zgodnie z czwartkowym orzeczeniem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, konsument ma prawo jednocześnie powołać się na przedawnienie roszczeń banku i złożyć oświadczenie o potrąceniu. Skorzystanie z jednego środka ochrony nie może oznaczać utraty drugiego. TSUE przeciął tym samym wieloletnią linię orzeczniczą polskich sądów, która w praktyce pozwalała bankom odzyskiwać przedawnione roszczenia.
Jak ocenia mec. Karolina Pilawska, wyrok znacząco wzmacnia pozycję konsumentów, usuwając ryzyko, że skorzystanie z potrącenia zostanie wykorzystane przeciwko nim. Orzeczenie jasno wskazuje, że przedawnione roszczenia banków o zwrot kapitału nie mogą zostać „ożywione” przez konstrukcję dorozumianego zrzeczenia się zarzutu przedawnienia.
Postępowanie, którego dotyczył wyrok, zostało zainicjowane pytaniem prejudycjalnym Sądu Okręgowego w Warszawie. Sprawa dotyczyła kredytu indeksowanego do franka szwajcarskiego z 2006 roku. Po unieważnieniu umowy przez sąd, bank pozwał kredytobiorczynię o zwrot kapitału.
W toku sprawy okazało się, że roszczenie banku jest już przedawnione, ponieważ upłynął 3-letni termin. Konsumentka podniosła zarzut przedawnienia, a jednocześnie, na wypadek jego nieuwzględnienia, złożyła oświadczenie o potrąceniu swojej wierzytelności. Dotychczasowa praktyka sądowa często interpretowała taki krok jako dorozumiane zrzeczenie się zarzutu przedawnienia.
TSUE podkreślił, że zrzeczenie się zarzutu przedawnienia musi być świadome, wyraźne i jednoznaczne, a nie domniemywane wbrew działaniom konsumenta. Skoro kredytobiorczyni podniosła zarzut przedawnienia, interpretowanie jej oświadczenia o potrąceniu jako rezygnacji z tego zarzutu byłoby sprzeczne z logiką i prawem Unii.
Orzeczenie wymusza zmianę dotychczasowej praktyki orzeczniczej w Polsce. Sądy krajowe są zobowiązane do takiej wykładni prawa, która zapewnia pełną skuteczność unijnej dyrektywy. Wyrok będzie miał bezpośredni wpływ na tysiące toczących się w Polsce sporów frankowych i innych spraw konsumenckich.
Źródło: https://www.bankier.pl/wiadomosc/Wyrok-TSUE-zmienia-zasady-gry-To-wzmocnienie-pozycji-konsumentow-w-starciu-z-bankami-9054042.html
