Od 1 stycznia 2026 roku polskie banki płacą znacznie wyższy podatek dochodowy, którego stawka wzrosła z 19 proc. do 30 proc. Pierwsze miesiące obowiązywania nowych przepisów przyniosły już wymierne skutki – w ciągu stycznia i lutego zysk netto sektora bankowego skurczył się o 25 proc. w ujęciu rocznym, osiągając poziom 6 mld zł.
Podpisana pod koniec 2025 roku przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa wprowadziła rewolucję w opodatkowaniu instytucji finansowych. Zgodnie z nowymi regulacjami, w 2026 roku banki zostały objęte specjalną, podwyższoną stawką podatku CIT w wysokości 30 proc. Decyzja rządu, zapowiadana m.in. przez minister funduszy Katarzynę Pełczyńską-Nałęcz, która określiła kierunek zmian jako „jasny”, zakończyła okres, w którym cały sektor przedsiębiorstw w Polsce objęty był jednolitą, 19-procentową stawką.
Podwyżka nie jest jednak permanentna. Ustawodawca zaplanował stopniowe obniżanie obciążeń w kolejnych latach. W 2027 roku stawka CIT dla banków ma wynieść 26 proc., a od 1 stycznia 2028 roku ustabilizować się na poziomie 23 proc. Mimo to, tegoroczna zmiana jest najbardziej dotkliwa i stanowi poważne wyzwanie dla rentowności sektora.
Dane finansowe za pierwsze dwa miesiące 2026 roku jednoznacznie pokazują wpływ wyższego podatku. Sektor bankowy zarobił w tym okresie na czysto 6 mld zł. Choć kwota ta wydaje się wysoka, w rzeczywistości oznacza gwałtowny spadek w porównaniu z analogicznym okresem roku ubiegłego.
Spadek ten wynosi aż 25 proc. rok do roku, co bezpośrednio wiąże się ze wzrostem obciążeń fiskalnych. Realizacja tego scenariusza potwierdza obawy analityków i przedstawicieli branży, którzy od początku ostrzegali, że tak znacząca podwyżka podatku wprost przełoży się na niższe zyski banków, co może w dalszej perspektywie ograniczyć ich zdolność do finansowania gospodarki.
Wprowadzenie wyższego CIT dla banków od początku budziło ogromne kontrowersje prawne. Środowisko bankowe, reprezentowane przez Związek Banków Polskich (ZBP), negatywnie oceniło decyzję i podnosiło argumenty o jej niekonstytucyjności. Banki liczyły, że prezydent zawetuje ustawę lub skieruje ją do Trybunału Konstytucyjnego, co ostatecznie się nie stało.
Zdaniem Związku Banków Polskich ustawa jest niezgodna z konstytucją, ponieważ banki są jedyną branżą w Polsce, która ma płacić wyższą stawkę podatku dochodowego niż pozostałe podmioty gospodarcze.
ZBP wskazuje, że wybiórcze traktowanie jednego sektora narusza zasadę równości wobec prawa. Mimo tych zastrzeżeń, ustawa weszła w życie, a jej ekonomiczne skutki są już odczuwalne zarówno w wynikach finansowych banków, jak i w notowaniach giełdowych spółek z tego sektora.
„Pełczyńska-Nałęcz o zwiększeniu CIT dla banków. 'Kierunek jest jasny'”, Biznes w INTERIA.PL, https://biznes.interia.pl/gospodarka/news-pelczynska-nalecz-o-zwiekszeniu-cit-dla-bankow-kierunek-jest,nId,23514153
„Wyższy CIT ścina tegoroczne zyski banków. Widać ogromne spadki”, Parkiet, https://www.parkiet.com/banki/art44110071-wyzszy-cit-scina-tegorczone-zyski-bankow-widac-ogromne-spadki
„Klamka zapadła. Banki zapłacą wyższy CIT. Kto na tym zyska, a kto straci”, Rzeczpospolita, https://www.rp.pl/banki/art43420671-klamka-zapadla-banki-zaplaca-wyzszy-cit-kto-na-tym-zyska-a-kto-straci
„Opodatkowanie sektora bankowego – co zmieni się w Polsce od 2026 roku?”, Poradnik Przedsiębiorcy, https://poradnikprzedsiebiorcy.pl/-opodatkowanie-sektora-bankowego-co-zmieni-sie-w-polsce-od-2026-roku
„Banki 2026: Koniec łatwych zysków?”, StockWatch.pl, https://www.stockwatch.pl/wiadomosci/banki-2026-koniec-latwych-zyskow-czy-warto-kupowac-akcje-bankow-po-wyroku-tsue-i-cieciach-stop,akcje,366553
