Mieszkańcy miejscowości liczących do 20 tysięcy osób mają blisko 11,8 mld zł zaległości finansowych, co stanowi prawie 30% całkowitego zadłużenia konsumentów w kraju. Najnowsze dane Krajowego Rejestru Długów z maja 2026 roku pokazują, że problemy z terminowym regulowaniem zobowiązań dotykają szeroką grupę Polaków, a ich struktura jest zróżnicowana zarówno pod względem demograficznym, jak i geograficznym.
Analiza danych KRD jednoznacznie wskazuje, że to mężczyźni stanowią grupę najbardziej obciążoną długami w mniejszych miejscowościach. Stanowią oni blisko 70% wszystkich dłużników i odpowiadają za aż 80% łącznej kwoty zaległości. Ich zadłużenie sięga 9,3 mld zł, podczas gdy kobiety mają do spłaty 2,5 mld zł (ok. 21% całości).
Największe problemy finansowe mają osoby w wieku od 46 do 55 lat. To właśnie w tej grupie odnotowano nie tylko najwyższą sumę zadłużenia, ale również najwyższą średnią zaległość na osobę, która przekracza 30 tys. zł. Długi te dotyczą głównie niezapłaconych rachunków za media, usługi telekomunikacyjne, czynsze oraz rat kredytów i pożyczek.
Paradoksalnie, w najmniejszych miejscowościach, liczących do 5 tysięcy mieszkańców, obraz zadłużenia jest inny. Mieszkańcy tych obszarów stanowią niespełna 5% wszystkich dłużników w Polsce. Łączna suma ich zaległości wynosi niespełna 2 mld zł, a problemy z płatnościami ma tam 94 tysiące osób. Średnie zadłużenie na osobę jest tu niższe niż w nieco większych miasteczkach i wynosi 21,9 tys. zł.
Niski poziom zadłużenia mieszkańców najmniejszych miejscowości może być interpretowany dwojako – zarówno jako dowód na większą rzetelność płatniczą, jak i sygnał wykluczenia finansowego.
Na taki stan rzeczy wpływa splot kilku czynników. Z jednej strony są to niższe koszty utrzymania, a z drugiej mniejsza dostępność do produktów finansowych i niechęć do zaciągania zobowiązań. Eksperci zwracają uwagę, że może to wynikać również z niższej zdolności kredytowej spowodowanej niższymi zarobkami.
Sytuacja finansowa mieszkańców jest silnie powiązana z lokalnym rynkiem pracy. W województwach wschodnich, takich jak podkarpackie i warmińsko-mazurskie, gdzie bezrobocie utrzymuje się na poziomie około 8%, a dominuje zatrudnienie w niżej opłacanych sektorach, presja na budżety domowe jest większa. Z kolei w regionach z dużymi aglomeracjami miejskimi, jak Wielkopolska, Śląsk i Mazowsze, rynek pracy oferuje więcej możliwości w lepiej płatnych branżach, co przekłada się na lepszą kondycję finansową mieszkańców i potencjalnie inną strukturę zadłużenia.
Agnieszka Kozłowska, „Małe miejscowości, wielkie długi. Mieszkańcy wsi i miasteczek mają 11,8 mld zł zaległości”, Farmer.pl, 2026. https://www.farmer.pl/finanse/male-miejscowosci-wielkie-dlugi-mieszkancy-wsi-i-miasteczek-maja-11-8-mld-zl-zaleglosci,177658.html
Krajowy Rejestr Długów, „Małe miejscowości, wielkie długi”, krd.pl, 2026. https://krd.pl/centrum-prasowe/informacje-prasowe/2026/male-miejscowosci-wielkie-dlugi-mieszkancy-wsi
„Małe długi mieszkańców małych miejscowości – to rzetelność czy wykluczenie?”, Rzeczpospolita, 2026. https://pieniadze.rp.pl/finanse-osobiste/art42732051-male-dlugi-mieszkancow-malych-miejscowosci-to-rzetelnosc-czy-wykluczenie
„Zadłużenie w małych miastach. Ujawniono zaskakujące dane”, Wprost Biznes, 2025. https://biznes.wprost.pl/finanse-i-inwestycje/12079054/zadluzenie-w-malych-miastach-ujawniono-zaskakujace-dane.html
„Zadłużenie firm z małych miast i wsi rośnie najszybciej. Raport KRD”, GazetaPrawna.pl, 2026. https://www.gazetaprawna.pl/firma/finansowanie/artykuly/11245427,zadluzenie-firm-male-miasta-wsie-krd-raport-2026.html
