W obliczu zbliżającej się zimy, Szwajcaria przygotowuje się na scenariusz poważnego kryzysu energetycznego, który może doprowadzić do kontrolowanych przerw w dostawach prądu, a nawet kilkudniowego blackoutu. Rząd opracował już czteroetapowy plan awaryjny, przewidujący drastyczne ograniczenia, w tym czasowy zakaz korzystania z samochodów elektrycznych.
Debata publiczna w Szwajcarii, napędzana inicjatywą ludową „Powstrzymać blackout”, coraz częściej koncentruje się na ryzyku rozległej awarii zasilania. Rosnące obawy nie są bezpodstawne. Problemy wynikają m.in. z braku finalizacji umowy energetycznej z Unią Europejską, która dotychczas wspierała szwajcarski system, oraz z ogólnoeuropejskiego kryzysu spowodowanego ograniczeniem importu gazu z Rosji i przestojami w elektrowniach jądrowych, zwłaszcza we Francji. Zimą Szwajcaria jest importerem energii – w 2021 roku sprowadziła z Francji i Niemiec aż 5,7 miliarda kilowatogodzin.
Szwajcarski Federalny Urząd Ochrony Ludności (Bundesamt für Bevölkerungsschutz) w krajowej analizie ryzyka przedstawił szczegółowy scenariusz kryzysowy. Zakłada on, że gwałtowne burze prowadzą do wahań w europejskiej sieci energetycznej, skutkując przerwami w dostawach prądu na dużym obszarze, w tym na gęsto zaludnionej Wyżynie Szwajcarskiej. Przewiduje się, że sam blackout mógłby trwać od dwóch do trzech dni.
Jednak przywrócenie zasilania to dopiero początek. Powrót do normalnego funkcjonowania społeczeństwa i gospodarki zająłby znacznie więcej czasu – od kilku dni do nawet kilku tygodni. Skutki awarii byłyby natychmiastowe i dotknęłyby niemal każdej sfery życia:
W odpowiedzi na zagrożenie, szwajcarski rząd przygotował projekt ustawy „Rozporządzenie w sprawie ograniczeń i zakazów w korzystaniu z energii elektrycznej”. Zawiera on cztery poziomy eskalacji, wprowadzające coraz surowsze restrykcje. Początkowe etapy obejmowałyby apele o dobrowolne oszczędzanie energii. Władze już wcześniej zwracały się do obywateli z nietypowymi zaleceniami.
Kupujcie świeczki i drewno do kominków.
W przypadku pogorszenia sytuacji, rząd sięgnie po bardziej drastyczne środki. Plan zakłada m.in. ograniczenia w działaniu wyciągów narciarskich, oświetlenia witryn sklepowych czy używania urządzeń takich jak sauny i podgrzewane baseny. Najwyższy poziom eskalacji przewiduje nawet czasowy zakaz prowadzenia i ładowania pojazdów z napędem elektrycznym, jeśli nie jest to absolutnie konieczne. Równolegle, do lutego mają zostać uruchomione awaryjne elektrownie zasilane m.in. olejem napędowym, które mają stanowić rezerwę mocy. Ostateczny zakres ograniczeń będzie zależał w dużej mierze od warunków pogodowych w nadchodzących miesiącach.
Wielka awaria sieci energetycznej. Tak wyglądałby blackout w Szwajcarii, Punkt.media, 2026. https://punkt.media/aktualnosci/gospodarka/wielka-awaria-sieci-energetycznej-tak-wygladalby-blackout-w-szwajcarii/
Szwajcaria szykuje się na blackout. Ograniczenia dotkną także samochodów, Auto Świat. https://www.auto-swiat.pl/wiadomosci/aktualnosci/szwajcaria-szykuje-sie-na-blackout-ograniczenia-dotkna-takze-samochodow/hl3zvcg
Kupujcie świeczki i drewno do kominków. W Szwajcarii ostrzeżenie przed brakami prądu, Business Insider Polska. https://businessinsider.com.pl/wiadomosci/kupujcie-swieczki-i-drewno-do-kominkow-w-szwajcarii-ostrzezenie-przed-brakami-pradu/jlyxef1
Kryzys energetyczny w Szwajcarii. Możliwy zakaz poruszania się aut elektrycznych, Rzeczpospolita. https://moto.rp.pl/na-prad/art37548221-kryzys-energetyczny-w-szwajcarii-mozliwy-zakaz-poruszania-sie-aut-elektrycznych
Szwajcaria przygotowuje się na blackout. Władze mają świece, a mieszkańcy mają racjonować energię, Gazeta Prawna. https://www.gazetaprawna.pl/biznes/energetyka/artykuly/10920087,szwajcaria-blackout-swiece-racjonowanie-energii-energia.html
