Mimo że blisko trzy czwarte małych i średnich firm w Polsce zakończyło 2025 rok zyskiem, niemal 40% z nich nie planuje żadnych inwestycji w 2026 roku. Ten paradoks, napędzany obawami o wysokie koszty, ceny energii i niestabilność prawa, może stanowić poważne zagrożenie dla długoterminowego wzrostu polskiej gospodarki.
Z badania SME Finance Tracking 2026 płynie dwojaki obraz polskiego biznesu. Z jednej strony, firmy wykazują dużą odporność – aż 73% przedsiębiorstw z sektora mikro, małych i średnich (MMŚP) osiągnęło w ubiegłym roku dodatni wynik finansowy. Poradziły sobie z presją kosztową, wzrostem płac i zmiennymi regulacjami. Z drugiej strony, optymizm finansowy nie przekłada się na chęć rozwoju.
Aż 38% ankietowanych przedsiębiorców deklaruje, że nie zamierza w tym roku przeprowadzać żadnych inwestycji. Większość nie planuje również zwiększania zatrudnienia ani podwyżek płac. Co więcej, niemal połowa firm (47%) spodziewa się, że ich przychody w 2026 roku pozostaną na poziomie zbliżonym do zeszłorocznego. To obraz gospodarki, która zamiast przyspieszać, woli przeczekać.
Przedsiębiorcy nie mówią „zamykamy”, ale coraz częściej mówią „poczekamy”. Ta ostrożność nie bierze się z niczego. Wśród głównych barier hamujących rozwój i inwestycje firmy z sektora MMŚP wymieniają przede wszystkim trzy kluczowe czynniki:
Eksperci ostrzegają, że odkładanie rozwoju na później może łatwo zamienić się w „za późno”. Model wzrostu Polski oparty na taniej pracy i nadrabianiu dystansu do Zachodu wyczerpuje się, a bez inwestycji w nowe technologie i innowacje kraj może stracić swoją konkurencyjność.
Paradoksalnie, niechęć do inwestycji w sektorze MŚP kontrastuje z dobrymi danymi makroekonomicznymi. Zgodnie z raportem EY, polska gospodarka rośnie trzykrotnie szybciej niż strefa euro, będąc liderem wzrostu wśród większych krajów Unii Europejskiej. Ten obraz potwierdzają wyniki największych graczy rynkowych.
Gospodarka zaczyna urządzać się w ostrożności. Przedsiębiorcy nie zwalniają, ale też nie zatrudniają. Nie bankrutują, ale nie inwestują.
Przykładem może być Grupa Kapitałowa PGE, która w pierwszym kwartale 2026 roku odnotowała zysk netto na poziomie 2,036 mld zł przy przychodach rzędu 17,453 mld zł i rozpoczyna nowe projekty inwestycyjne. To pokazuje, że pogłębiają się różnice między największymi korporacjami a mniejszymi firmami, które w większym stopniu odczuwają skutki niepewności. Brak inwestycji w sektorze MŚP, który stanowi kręgosłup gospodarki, może w dłuższej perspektywie doprowadzić do obniżenia poziomu życia w kraju.
Szymanek C., „Firmy zarabiają. Problem w tym, że boją się przyszłości”, Rzeczpospolita, 2026. https://www.rp.pl/opinie-ekonomiczne/art45201771-cezary-szymanek-firmy-zarabiaja-problem-w-tym-ze-boja-sie-przyszlosci
„Trzy czwarte mniejszych firm na plusie, ale boją się inwestować”, Rzeczpospolita, 2026. https://www.rp.pl/biznes/art45192911-trzy-czwarte-mniejszych-firm-na-plusie-ale-boja-sie-inwestowac
„Polskie firmy mają pieniądze, ale nie inwestują. Ekspert: bez zmian poziom życia się obniży”, Forsal.pl. https://forsal.pl/gospodarka/aktualnosci/artykuly/11252248,polskie-firmy-maja-pieniadze-ale-nie-inwestuja-ekspert-bez-zmian-poziom-zycia-sie-obnizy.html
„Wzrost przychodów i nowe projekty PGE. Tak radzi sobie lider energetyki”, Business Insider Polska, 2026. https://businessinsider.com.pl/gospodarka/wzrost-przychodow-i-nowe-projekty-pge-tak-radzi-sobie-lider-energetyki/t99ksqz
„Raport EY: Polska rośnie trzy razy szybciej niż strefa euro. Lider wśród większych krajów UE”, Rzeczpospolita, 2026. https://www.rp.pl/gospodarka/art45098031-raport-ey-polska-rosnie-trzy-razy-szybciej-niz-strefa-euro-lider-wsrod-wiekszych-krajow-ue
