Australijski nadzór finansowy (ASIC) zagroził funduszom emerytalnym pozwami za niewłaściwe rozpatrywanie skarg klientów, co rzuca światło na globalny problem transparentności i skuteczności procedur reklamacyjnych w branży. Sytuacja ta skłania do przyjrzenia się, jak w 2026 roku wygląda ścieżka dochodzenia swoich praw przez członków funduszy emerytalnych w Polsce i jaką rolę odgrywa w tym procesie Komisja Nadzoru Finansowego.
Australijska Komisja Papierów Wartościowych i Inwestycji (ASIC) opublikowała 1 listopada 2026 roku raport, w którym ostrzega krajowe fundusze emerytalne przed możliwymi działaniami prawnymi. Decyzja ta jest następstwem kontroli przeprowadzonej w 45 podmiotach, które zarządzają oszczędnościami o wartości 1,6 biliona dolarów należącymi do ponad 12,8 miliona członków. W sumie australijskie fundusze dysponują oszczędnościami emerytalnymi o wartości 3,4 biliona dolarów.
Kluczowym ustaleniem audytu było to, że członkowie funduszy znacznie częściej uzyskiwali satysfakcjonujące rozwiązanie swoich problemów, gdy kierowali skargi do zewnętrznej instytucji – Australijskiego Urzędu Skarg Finansowych (AFCA) – niż gdy zwracali się bezpośrednio do swojego funduszu. Komisarz ASIC, Simone Constant, podkreśliła, że problemy systemowe w obsłudze skarg pozostają często niewykryte lub nierozwiązane przez same fundusze, co narusza ich obowiązki prawne.
W Polsce procedurę składania skarg na działalność funduszy emerytalnych reguluje przede wszystkim art. 205 ustawy o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych. Przepisy te jasno określają, kto jest uprawniony do zainicjowania postępowania przed organem nadzoru, czyli Komisją Nadzoru Finansowego (KNF). Możliwość taką mają:
Podstawą do złożenia skargi jest uzasadnione podejrzenie, że fundusz narusza przepisy prawa, statut funduszu lub w inny sposób nieprawidłowo realizuje swoje zadania. Skargę wnosi się bezpośrednio do KNF, która jest odpowiedzialna za nadzór nad całym rynkiem finansowym w Polsce.
Po otrzymaniu informacji o potencjalnych nieprawidłowościach, Komisja Nadzoru Finansowego podejmuje odpowiednie działania nadzorcze. Należy jednak podkreślić, że cały proces jest objęty tajemnicą zawodową, co ma istotne konsekwencje dla osoby zgłaszającej problem.
Urząd Komisji Nadzoru Finansowego nie udziela informacji o sposobie wykorzystania przekazanej informacji oraz nie odpowiada na przesyłane zawiadomienia o nieprawidłowościach.
Oznacza to, że osoba składająca skargę nie otrzyma od KNF informacji zwrotnej na temat podjętych kroków ani wyniku postępowania. KNF zaleca, aby osoby, które chcą chronić swoje indywidualne interesy, równolegle zwróciły się do właściwych podmiotów, np. w ramach postępowania reklamacyjnego w samym funduszu lub na drogę sądową. Rola KNF skupia się na nadzorze systemowym i eliminowaniu nieprawidłowości w skali rynku, a nie na rozwiązywaniu pojedynczych sporów na linii klient-fundusz.
Fedir Krysztowski, „Australijski regulator ostrzegł fundusze emerytalne przed możliwymi pozwami — ABC News Australia”, UA.NEWS, 2026. https://ua.news/pl/finansi/reguliator-avstraliyi-poperediv-pensiini-fondi-pro-mozhlivi-pozovi-abc-news-australia
„Ustawa z dnia 28 sierpnia 1997 r. o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych”, Dziennik Ustaw. https://sip.lex.pl/akty-prawne/dzu-dziennik-ustaw/organizacja-i-funkcjonowanie-funduszy-emerytalnych-16799064
„Ustawa z dnia 5 sierpnia 2015 r. o rozpatrywaniu reklamacji przez podmioty rynku finansowego i o Rzeczniku Finansowym”, Dziennik Ustaw. https://sip.lex.pl/akty-prawne/dzu-dziennik-ustaw/rozpatrywanie-reklamacji-przez-podmioty-rynku-finansowego-rzecznik-18222327
„Sposób przyjmowania informacji o nieprawidłowościach w funkcjonowaniu podmiotów nadzorowanych”, Komisja Nadzoru Finansowego. https://www.knf.gov.pl/dla_konsumenta/sposob_przyjmowania_informacji_nieprawidlowosci
