Polska w 2026 roku utrzymuje wysoką, drugą pozycję w Grupie Wyszehradzkiej pod względem dostępu do innowacyjnych terapii. Jednak za tym sukcesem kryje się alarmująca statystyka – pacjenci na leczenie czekają średnio ponad trzy lata, a system zmaga się z głębokimi problemami finansowymi i nierównościami, co generuje napięcia na najwyższych szczeblach władzy.
Zgodnie z najnowszym raportem Access GAP 2026, Polska z wynikiem 58,5 punktu zajmuje drugie miejsce wśród państw V4 w dostępie do nowoczesnego leczenia. To znaczący postęp w porównaniu z wynikiem około 42 punktów w 2022 roku. Najlepszy rezultat nasz kraj osiągnął w 2025 roku, zdobywając 61,5 pkt. Tegoroczny, nieznaczny spadek analitycy tłumaczą głównie zmianami metodologicznymi w raporcie, które objęły m.in. wyłączenie leczenia rdzeniowego zaniku mięśni (SMA) i dodanie kardiologii w miejsce choroby Parkinsona.
Niezmiennie najmocniejszą stroną Polski pozostaje onkologia. W tej dziedzinie nasz kraj uzyskał 67 punktów, co jest najlepszym wynikiem w całym regionie Grupy Wyszehradzkiej. Ten sukces pokazuje, że w wybranych obszarach system jest w stanie skutecznie wdrażać nowoczesne rozwiązania.
Mimo wysokiej pozycji w rankingu, obraz polskiej ochrony zdrowia daleki jest od ideału. Dane z raportu Access GAP 2026 są jednoznaczne i niepokojące. Problemy finansowe w ochronie zdrowia mają bezpośredni wpływ na dostęp do leczenia w Polsce.
Pacjenci w Polsce średnio czekają na leczenie innowacyjnymi terapiami ponad 3 lata.
Ten długi okres oczekiwania to bariera, która niweczy potencjalne korzyści płynące z dostępności leków. Największe trudności w dostępie do świadczeń zidentyfikowano w następujących obszarach:
Eksperci podkreślają, że na dostęp do leczenia wpływają nie tylko kwestie finansowe czy liczba szpitali, ale także głęboko zakorzenione nierówności w zdrowiu, które „ciągną wszystkich w dół” i stanowią systemowe wyzwanie.
Problemy z dostępnością leczenia są wierzchołkiem góry lodowej. U ich podstaw leżą przewlekłe kłopoty finansowe i zarządcze całego systemu. Omawiane na Radzie Zdrowia kwestie deficytu NFZ, rosnącego zadłużenia szpitali oraz wyzwań demograficznych stanowią poważne zagrożenie dla stabilności opieki zdrowotnej.
Sytuacji nie poprawiają problemy z efektywnością. Niedawna kontrola Najwyższej Izby Kontroli w dziesięciu szpitalach klinicznych wykazała istotne zróżnicowanie efektywności ekonomicznej placówek, mimo że wszystkie zapewniały ciągłość udzielania świadczeń. Te dysproporcje wskazują na braki w zarządzaniu. Napięcia wokół systemu ochrony zdrowia przenoszą się także na scenę polityczną, czego przykładem jest niedawna afera w Szpitalu Południowym, po której wicepremier zażądał odwołania prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia.
Problemy w ochronie zdrowia. "Głową powinien zapłacić szef NFZ", Biznes w INTERIA.PL, https://biznes.interia.pl/gospodarka/news-problemy-w-ochronie-zdrowia-glowa-powinien-zaplacic-szef-nfz,nId,23507058
Access GAP 2026: Polska pozostaje liderem państw V4, cowzdrowiu.pl, https://cowzdrowiu.pl/aktualnosci/post/access-gap-2026-polska-pozostaje-liderem-panstw-v4
Nierówności w zdrowiu ciągną wszystkich w dół. Eksperci: nie tylko liczba szpitali wpływa na dostęp do leczenia, Rynek Zdrowia, https://www.rynekzdrowia.pl/Finanse-i-zarzadzanie/Nierownosci-w-zdrowiu-ciagna-wszystkich-w-dol-Eksperci-nie-tylko-liczba-szpitali-wplywa-na-dostep-do-leczenia,284282,1.html
NIK o finansach szpitali klinicznych: jest bardzo różnie, Prawo.pl, https://www.prawo.pl/zdrowie/kontrola-nik-w-szpitalach-klinicznych-wnioski,1547460.html
Deficyt NFZ, zadłużone szpitale i demografia. O tym rozmawiano na Radzie Zdrowia, AlertMedyczny.pl, https://alertmedyczny.pl/deficyt-nfz-zadluzone-szpitale-i-demografia-o-tym-rozmawiano-na-radzie-zdrowia/
