Pracownik socjalny nie ma obowiązku wykorzystywania prywatnego samochodu do celów służbowych. Jak wyjaśnia Regionalna Izba Obrachunkowa (RIO), użycie własnego pojazdu zależy wyłącznie od dobrowolnej zgody pracownika, a gmina musi zapewnić mu inne środki do wykonywania pracy w terenie, jeśli takiej zgody nie uzyska.
Stanowisko Regionalnej Izby Obrachunkowej jednoznacznie precyzuje, że pracodawca, na przykład ośrodek pomocy społecznej, nie może narzucić pracownikowi socjalnemu obowiązku korzystania z jego prywatnego samochodu do realizacji zadań służbowych. Wykorzystanie prywatnego pojazdu w godzinach pracy musi być poprzedzone zawarciem stosownej umowy między pracownikiem a pracodawcą. Brak takiej umowy lub brak zgody ze strony pracownika oznacza, że pracodawca jest zobowiązany zorganizować transport w inny sposób.
W praktyce oznacza to, że jeśli pracownik socjalny odmówi używania własnego auta, gmina musi zapewnić mu alternatywne rozwiązania. Może to być udostępnienie samochodu służbowego, pokrycie kosztów transportu publicznego lub inne środki, które umożliwią skuteczne dotarcie do podopiecznych i realizację obowiązków w terenie. Niemożność wykonywania pracy nie może być w tej sytuacji przerzucana na pracownika.
Wątpliwości budziła również kwestia kumulacji dwóch różnych świadczeń finansowych przysługujących pracownikom socjalnym. Chodzi o stały dodatek terenowy oraz zwrot kosztów za używanie prywatnego samochodu. Regionalna Izba Obrachunkowa wyjaśniła, że te dwa świadczenia są od siebie niezależne i mogą być wypłacane jednocześnie.
Pracownikom socjalnym, którzy przeprowadzają rodzinne wywiady środowiskowe lub wykonują pracę socjalną w terenie, przysługuje comiesięczny dodatek do wynagrodzenia w wysokości 400 zł. Jest to świadczenie rekompensujące specyfikę i uciążliwość pracy poza biurem.
Regionalna Izba Obrachunkowa potwierdza, że pracownik socjalny może jednocześnie otrzymywać dodatek w wysokości 400 zł oraz zwrot kosztów za używanie prywatnego pojazdu do celów służbowych. Są to dwa odrębne i niezależne od siebie uprawnienia.
Z kolei zwrot kosztów przejazdów, najczęściej w formie miesięcznego ryczałtu lub tzw. kilometrówki, jest refundacją wydatków poniesionych przez pracownika w związku z eksploatacją prywatnego pojazdu na potrzeby pracodawcy. Otrzymywanie dodatku terenowego nie wyklucza więc prawa do ubiegania się o zwrot kosztów za paliwo i zużycie samochodu, o ile pracownik wyraził zgodę na jego używanie.
W sytuacji, gdy pracownik socjalny zgodzi się na wykorzystywanie swojego samochodu do celów służbowych, pracodawca jest zobowiązany do zwrotu poniesionych z tego tytułu kosztów. Zasady zwrotu są uregulowane w odrębnych przepisach i powinny być jasno określone w umowie zawartej z pracownikiem. Umowa ta stanowi podstawę do wypłaty ryczałtu lub rozliczenia przejechanych kilometrów.
Pracownik socjalny może odmówić jazdy prywatnym autem. RIO wyjaśnia, co musi zrobić gmina, Gazeta Prawna, 2026. https://www.gazetaprawna.pl/urzad/finanse-publiczne/artykuly/11340204,pracownik-socjalny-nie-musi-jezdzic-prywatnym-autem-rio-wyjasnia-zasa.html
Prywatne auto w pracy socjalnej. RIO tłumaczy zasady zwrotu kosztów, ryczałtów i dodatku, Serwis Samorządowy PAP, 2026. https://samorzad.pap.pl/kategoria/finanse/prywatne-auto-w-pracy-socjalnej-rio-tlumaczy-zasady-zwrotu-kosztow-ryczaltow-i
Czy pracownik socjalny może jednocześnie otrzymać 400 zł dodatku do wynagrodzenia i zwrot kosztów przejazdów?, Infor.pl, 2026. https://samorzad.infor.pl/7694387,czy-pracownik-socjalny-moze-jednoczesnie-otrzymac-400-zl-dodatku-do-wynagrodzenia-i-zwrot-kosztow-przejazdow.html
400 zł dodatku i zwrot kosztów. RIO wskazuje na uprawnienia pracowników, portalsamorzadowy.pl, 2026. https://www.portalsamorzadowy.pl/praca/400-zl-dodatku-i-zwrot-kosztow-rio-wskazuje-na-uprawnienia-pracownikow,682581.html
