Rząd przyjął projekt ustawy wprowadzającej system dopłat do składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne dla artystów zawodowych. Nowe przepisy, których projekt został przyjęty w 2026 roku, są odpowiedzią na trudną sytuację materialną znacznej części środowiska twórczego, z których wielu pracuje bez stabilnego zatrudnienia i zabezpieczenia socjalnego.
Głównym celem rządowego projektu jest zapewnienie podstawowego bezpieczeństwa socjalnego osobom wykonującym zawód artysty, które często borykają się z nieregularnością dochodów. Rząd podkreśla, że inicjatywa nie jest skierowana do zamożnych celebrytów, lecz do twórców o niskich zarobkach. Proponowane zmiany mają objąć systemem ubezpieczeń grupę zawodową, która w dużej mierze funkcjonuje poza standardowymi formami zatrudnienia.
Według danych rządowych, aż 69% artystów osiąga dochody poniżej średniej krajowej, a 30% nie przekracza progu minimalnego wynagrodzenia.
Statystyki pokazują skalę problemu – zaledwie 11% artystów pracuje na podstawie umowy o pracę, co dla reszty oznacza brak dostępu do świadczeń chorobowych, emerytalnych czy zdrowotnych na standardowych zasadach. Nowe przepisy mają stanowić systemowe rozwiązanie tego problemu.
Aby skorzystać z dopłat, artysta będzie musiał uzyskać oficjalny status „artysty zawodowego”. Ma on być przyznawany na okres 5 lat, z możliwością jednokrotnego przedłużenia, co daje łącznie do 8 lat wsparcia. Program jest skierowany w szczególności do osób wykonujących zawód w szczególnych warunkach, takich jak na przykład tancerze zawodowi, których kariera jest często krótka i wymagająca fizycznie.
Dofinansowanie z budżetu państwa obejmie szeroki zakres składek odprowadzanych do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Zgodnie z projektem, dopłaty pokryją:
Mechanizm ma zapewnić twórcom ciągłość ubezpieczenia, która jest kluczowa dla bezpieczeństwa socjalnego zarówno w trakcie aktywności zawodowej, jak i po jej zakończeniu.
Zapowiedź wprowadzenia dopłat wywołała ożywioną dyskusję, zwłaszcza w mediach społecznościowych. Pojawiły się głosy krytyczne, podnoszące kwestię, czy wsparcie na pewno trafi do najbardziej potrzebujących, a nie do znanych i zamożnych postaci ze świata kultury. W debacie publicznej pojawiają się również obawy dotyczące potencjalnych prób wyłudzeń i szczelności projektowanego systemu weryfikacji dochodów.
Przedstawiciele rządu odpierają te zarzuty, tłumacząc, że kryteria przyznawania statusu artysty zawodowego oraz dopłat będą ściśle określone, aby wykluczyć nadużycia i skierować pomoc do osób faktycznie jej potrzebujących. Mimo kontrowersji, projekt jest postrzegany przez środowiska twórcze jako krok w dobrą stronę, mający na celu ucywilizowanie warunków pracy w sektorze kultury.
Rząd chce dopłacać artystom do ZUS. „To nie wsparcie celebrytów”, Money.pl, https://www.money.pl/finanse/rzad-chce-doplacac-artystom-do-zus-to-nie-wsparcie-celebrytow-7298280323569696a.html
Dopłaty do składek ZUS dla artystów. Rząd przyjął projekt ustawy o zabezpieczeniu socjalnym, Rynek Zdrowia, https://www.rynekzdrowia.pl/Polityka-zdrowotna/Doplaty-do-skladek-ZUS-dla-artystow-Rzad-przyjal-projekt-ustawy-o-zabezpieczeniu-socjalnym,284788,14.html
Państwo dopłaci artystom do ZUS. Medialna burza kontra eksperci, Puls Biznesu, https://www.pb.pl/panstwo-doplaci-artystom-do-zus-medialna-burza-kontra-eksperci-pb-rozmowa-1262975
Dopłaty do składek dla artystów zawodowych, Prawo.pl, https://www.prawo.pl/kadry/doplaty-do-skladek-dla-artystow-zawodowych,1545540.html
