Prezydencka propozycja obniżenia podatku VAT na energię elektryczną z 23% do 5% wywołała gorącą debatę polityczną i ekonomiczną w Polsce. Choć celem jest odciążenie gospodarstw domowych w obliczu rosnących kosztów życia, projekt spotkał się ze sprzeciwem części posłów, a Ministerstwo Finansów ostrzega przed znacznymi kosztami dla budżetu państwa.
Inicjatywa ustawodawcza prezydenta zakładała dwa kluczowe mechanizmy mające na celu obniżenie rachunków za prąd dla odbiorców indywidualnych. Głównym filarem projektu jest redukcja stawki podatku VAT z obecnych 23% do zaledwie 5%. To jednak nie wszystko. Propozycja obejmowała również całkowitą likwidację trzech stałych opłat, które stanowią istotną część finalnej kwoty na fakturze.
Według projektu z rachunków miałyby zniknąć następujące pozycje:
Mimo potencjalnych korzyści dla obywateli, propozycja została odrzucona przez posłów, co na nowo otworzyło dyskusję o kształcie przyszłych cen energii i możliwych formach wsparcia dla gospodarstw domowych.
Jednym z głównych argumentów przeciwników reformy są jej koszty fiskalne. Ministerstwo Finansów w oficjalnym stanowisku stwierdziło, że wprowadzenie obniżonej stawki VAT na prąd w proponowanym kształcie uszczupli budżet państwa. W przestrzeni publicznej trwa swoista „wojna na liczby”, a różne instytucje przedstawiają odmienne szacunki dotyczące finansowych skutków tej operacji.
Spór o koszty komplikuje polityczny proces decyzyjny, zwłaszcza w kontekście zbliżającego się terminu zatwierdzania nowych taryf. Niezależnie od ostatecznych rozwiązań ustawowych, kluczowe dla wysokości rachunków będą decyzje Urzędu Regulacji Energetyki.
Urząd Regulacji Energetyki (URE) ma czas na zatwierdzenie nowych taryf za energię elektryczną na 2026 rok najpóźniej do 17 grudnia 2025 roku. Prezes URE, Renata Mroczek, konsekwentnie podkreśla, że urząd nie komunikuje prognoz ani przewidywań dotyczących stawek taryfowych przed oficjalnym zakończeniem postępowań w tej sprawie. Oznacza to, że gospodarstwa domowe na wiążące informacje o przyszłorocznych stawkach muszą jeszcze poczekać.
Eksperci rynku energetycznego studzą jednak optymizm. Analizy wskazują, że nawet jeśli dojdzie do obniżki podatku, finalny efekt dla portfeli może być ograniczony przez inne czynniki.
Nawet bez reformy rachunki za prąd wzrosną z powodu rosnących opłat stałych, a zmiany mogą sprawić, że realne koszty prądu dla konsumentów będą mimo wszystko wyższe.
Tymczasem na horyzoncie pojawiają się również inicjatywy na poziomie europejskim. Zgodnie z doniesieniami medialnymi, Bruksela ma zaproponować radykalne obniżenie opodatkowania rachunków za prąd, co mogłoby wpłynąć na kierunek polskiej debaty.
Prezydent zaproponował obniżkę cen prądu. Posłowie powiedzieli: Nie, Portal Samorządowy, https://www.portalsamorzadowy.pl/gospodarka-komunalna/prezydent-zaproponowal-obnizke-cen-pradu-poslowie-powiedzieli-nie,669064.html
Resort finansów policzył skutki projektu prezydenta. Obniżka VAT uszczupli budżet, Bankier.pl, https://www.bankier.pl/wiadomosc/Resort-finansow-policzyl-skutki-projektu-prezydenta-Obnizka-VAT-uszczupli-budzet-9045152.html
Ile kosztowałaby obniżka VAT na prąd? Trwa wojna na liczby, a nowe taryfy tuż-tuż, Rzeczpospolita, https://energia.rp.pl/ceny-energii/art43397651-ile-kosztowalaby-obnizka-vat-na-prad-trwa-wojna-na-liczby-a-nowe-taryfy-tuz-tuz
Ile będzie kosztować prąd w przyszłym roku? Opcje mamy takie, GLOBEnergia, https://globenergia.pl/ile-bedzie-kosztowac-prad-w-przyszlym-roku-opcje-mamy-takie/
Bruksela zaproponuje radykalne obniżenie opodatkowania naszych rachunków za prąd, Rzeczpospolita, https://energia.rp.pl/ceny-energii/art43768581-bruksela-zaproponuje-radykalne-obnizenie-opodatkowania-naszych-rachunkow-za-prad
