Polskie gospodarstwa domowe stoją w obliczu gwałtownego wzrostu kosztów utrzymania, napędzanego przez rekordowo drogie paliwa. Według najnowszych danych Głównego Urzędu Statystycznego, ceny na stacjach wzrosły w maju o ponad 12% w ujęciu rocznym, a eksperci ostrzegają, że w związku z napiętą sytuacją międzynarodową to dopiero początek fali podwyżek, która może wywołać kolejny kryzys kosztów życia.
Szybki szacunek wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych (CPI) opublikowany przez GUS dla maja 2026 roku pokazuje wzrost o 3,1% w porównaniu z analogicznym miesiącem ubiegłego roku. Głównym motorem napędowym inflacji okazały się ceny energii, gazu i innych paliw (wzrost o 5%), a w szczególności paliw i smarów do prywatnych środków transportu, które podrożały aż o 12,3%.
Analitycy wskazują, że obecne ceny są wciąż sztucznie utrzymywane na niższym poziomie przez działania państwa. Janusz Szewczak, główny ekonomista Kasy Krajowej SKOK, w wywiadzie z 31 maja 2026 roku dla portalu filarybiznesu.pl, określił te działania jako program „CPN”, w ramach którego ceny na stacjach są ustalane centralnie. Ostrzega on jednak, że ten mechanizm nie będzie mógł trwać wiecznie.
Jeśli do tego dojdą problemy z wyczerpywaniem się zapasów paliw, które w Europie, jak i na świecie są coraz mniejsze (mówi się, że już za dwa-trzy tygodnie taki problem może wystąpić na całym świecie), to wtedy oczywiście skok cen paliw będzie ogromny.
Bezpośrednią przyczyną niestabilności na rynkach surowców jest eskalacja konfliktu na Bliskim Wschodzie, w tym wojna w Iranie. Największe obawy budzi groźba blokady Cieśniny Ormuz – kluczowego szlaku morskiego, przez który transportowane jest około 20–30% światowego handlu ropą naftową. Zamknięcie tego kanału doprowadziłoby do natychmiastowego i drastycznego wzrostu cen surowca na globalnych giełdach.
Pierwsze reakcje rynków są już widoczne – ceny ropy naftowej poszły w górę o kilkanaście procent. Taka sytuacja zwiastuje dalsze podwyżki na stacjach benzynowych w Polsce i całej Europie. Problem dotyka także naszych zachodnich sąsiadów – w Niemczech odnotowano już rekordowe ceny paliw.
Wzrost cen paliw, a w szczególności oleju napędowego, uderza nie tylko w budżety domowe, ale także w kluczowe sektory gospodarki. Zagrożona jest płynność finansowa w rolnictwie, co może przełożyć się na wyższe ceny żywności. Szczególnie narażonym regionem jest Pomorze, gdzie gospodarka opiera się na transporcie, przemyśle i działalności portów morskich.
W odpowiedzi na rosnące obawy społeczne, premier Donald Tusk zapowiedział podjęcie działań osłonowych. Rząd rozważa interwencję polegającą na obniżeniu akcyzy oraz podatku VAT na paliwa silnikowe. Ma to na celu złagodzenie skutków podwyżek dla obywateli i firm, jednak skala i termin wprowadzenia ewentualnych ulg nie zostały jeszcze określone.
Maciej Pawlak, „Szewczak: Skok cen paliw będzie ogromny [WYWIAD]”, Filary Biznesu, 2026. https://filarybiznesu.pl/finanse/szewczak-skok-cen-paliw-bedzie-ogromny-wywiad/a30089
„Ropa najdroższa od 2022 roku. Będzie powtórka kryzysu kosztów życia?”, money.pl. https://www.money.pl/gospodarka/ropa-najdrozsza-od-2022-roku-bedzie-powtorka-kryzysu-kosztow-zycia-7262517540550816a.html
„Obniżenie akcyzy i VAT na paliwa silnikowe. Donald Tusk zapewnia podjęcie działań”, forsal.pl. https://forsal.pl/gospodarka/aktualnosci/artykuly/11214721,obnizenie-akcyzy-i-vat-na-paliwa-silnikowe-donald-tusk-zapewnia-podjecie-dzialan.html
„Wojna w Iranie a ceny paliw i energii w Polsce. Pomorze szczególnie narażone”, nadmorski24.pl. https://nadmorski24.pl/aktualnosci/78635-wojna-w-iranie-a-ceny-paliw-i-energii-w-polsce-pomorze-szczegolnie-narazone
„Szalona sesja na rynku ropy. Co oznacza dla inflacji i spółek z GPW?”, stockwatch.pl. https://www.stockwatch.pl/wiadomosci/szalona-sesja-na-rynku-ropy-co-oznacza-dla-inflacji-i-spolek-z-gpw,akcje,367766
