Rządowy projekt podatku od nadzwyczajnych zysków firm paliwowych, mający przynieść budżetowi 5 mld zł, wywołał falę krytyki i głębokie podziały w sektorze. Podczas gdy Orlen, największy potencjalny płatnik, zachowuje wstrzemięźliwość, inne firmy i organizacje branżowe alarmują, że nowa danina zagrozi inwestycjom i bezpieczeństwu energetycznemu Polski.
Nagły wzrost zysków koncernów paliwowych był bezpośrednim następstwem eskalacji konfliktu w regionie Zatoki Perskiej na początku 2026 roku. Blokada strategicznej cieśniny Ormuz, przez którą transportowane jest blisko 20% światowej podaży ropy, wywołała szok na rynkach. Ceny ropy Brent poszybowały z poziomu około 65 dolarów za baryłkę w styczniu do nawet 126 dolarów w marcu 2026 roku. Sytuacja ta przełożyła się na gwałtowny wzrost cen na stacjach paliw w Polsce.
W odpowiedzi rząd wprowadził dwutorowe działania. Z jednej strony uruchomiono pakiet osłonowy „Ceny Paliwa Niżej”, który tymczasowo obniżył stawki podatku VAT i akcyzy. Z drugiej zapowiedziano wprowadzenie podatku od nadmiarowych zysków, którego projekt ujrzał światło dzienne na początku czerwca. Według Oceny Skutków Regulacji, danina ma objąć okres od marca do grudnia 2026 roku, a szacowane wpływy do budżetu państwa mają wynieść łącznie 5 miliardów złotych.
Projekt ustawy niemal natychmiast spotkał się z ostrą reakcją części branży. Spółka Unimot nie pozostawiła na nim suchej nitki, a Polska Organizacja Przemysłu i Handlu Naftowego (POPiHN) wyraziła poważne obawy o przyszłość sektora.
POPiHN alarmuje, że podatek w proponowanym kształcie może znacząco ograniczyć kluczowe inwestycje, osłabić bezpieczeństwo paliwowe państwa oraz utrudnić realizację kosztownych celów związanych z transformacją energetyczną.
Przedstawiciele sektora podkreślają, że wysokie zyski nie wynikały z celowych działań firm kosztem rynku, lecz były efektem globalnego kryzysu i bezprecedensowych wahań cen surowca. Co więcej, branża wskazuje na fundamentalną wadę projektu – pominięcie sektora gazowego. Krytycy argumentują, że ceny gazu również notowały w ostatnim czasie wysokie poziomy, a wyłączenie firm z tego segmentu z podatku jest nieuzasadnione i tworzy nierówne warunki konkurencji na rynku energetycznym.
W całej dyskusji zaskakuje powściągliwe stanowisko Orlenu. Koncern, który jako największy gracz na rynku ma być głównym płatnikiem nowej daniny, do tej pory wstrzymuje się od jednoznacznej oceny projektu. Ta postawa kontrastuje z otwartą krytyką ze strony mniejszych firm i organizacji branżowych. Konsultacje publiczne projektu mają potrwać do 5 czerwca, a rynek z niepewnością oczekuje na ostateczny kształt regulacji, która może na nowo zdefiniować krajobraz polskiego sektora paliwowego.
Giganci paliwowi zabierają głos. Podatek od zysków krytykowany, parkiet.com, 2026, https://www.parkiet.com/surowce-i-paliwa/art44523301-giganci-paliwowi-zabieraja-glos-podatek-od-zyskow-krytykowany
Paliwowy podatek od nadmiarowych zysków pod ostrzałem branży, energia.rp.pl, 2026, https://energia.rp.pl/paliwa/art44521321-paliwowy-podatek-od-nadmiarowych-zyskow-pod-ostrzalem-branzy
Szacowana wysokość windfall tax od firm paliwowych w ’26 wynosi łącznie 5 mld zł (projekt), bankier.pl, 2026, https://www.bankier.pl/wiadomosc/Szacowana-wysokosc-windfall-tax-od-firm-paliwowych-w-26-wynosi-lacznie-5-mld-zl-projekt-opis-9142517.html
Podatek od nadmiarowych zysków koncernów. W czerwcu konsultacje, money.pl, 2026, https://www.money.pl/gospodarka/podatek-od-nadmiarowych-zyskow-koncernow-w-czerwcu-konsultacje-7290712637749472a.html
