Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej orzekł, że banki mogą jednocześnie argumentować za ważnością umowy kredytowej i przygotowywać się na jej nieważność. Decyzja ta może wpływać na sposób rozstrzygania sporów z tzw. „frankowiczami”.
W sporach dotyczących kredytów frankowych banki mogą przyjmować podwójną strategię. Z jednej strony utrzymują, że umowa jest ważna i zgodna z prawem, a z drugiej strony, na wypadek uznania jej za nieważną, mogą żądać od kredytobiorcy zwrotu całej kwoty kredytu. Taka sytuacja może prowadzić do dezorientacji konsumentów.
Przykładem takiej sytuacji jest sprawa małżeństwa, które w 2008 roku zaciągnęło kredyt hipoteczny we frankach szwajcarskich w banku Santander. W 2022 roku wystąpili oni z pozwem o ustalenie nieważności umowy i zwrot nienależnie pobranych rat, argumentując, że umowa zawierała nieuczciwe warunki dotyczące przeliczeń kursowych.
Polski sąd zwrócił się do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z prośbą o wyjaśnienie dopuszczalności takiej procedury. TSUE potwierdził, że banki mają prawo żądać zwrotu kapitału, nawet jeśli kwestionują nieważność umowy. Trybunał uznał, że odmowa możliwości podniesienia przez bank zarzutu potrącenia naruszyłaby jego prawo do skutecznej ochrony sądowej.
Decyzja TSUE jest zgodna z zasadą skuteczności i respektuje prawo banku do obrony. Kompleksowe rozliczanie unieważnionej umowy jest korzystne dla obu stron – zarówno banku, jak i konsumentów, co podkreśliła Katarzyna Zawadzińska-Kanadys z Santander Bank Polska.
TSUE potwierdził również, że właściwym sposobem rozliczania nieważnych umów jest tzw. teoria salda. W praktyce oznacza to, że sąd automatycznie dokonuje rozliczenia między stronami, sumując spłacone raty i wypłaconą kwotę kredytu. Różnica jest następnie dopłacana przez jedną ze stron.
Rozstrzygnięcie to spotkało się z zadowoleniem Związku Banków Polskich, który podkreślił, że jest ono zgodne z dotychczasową praktyką banków i pozwala na kompleksowe rozliczenie stron w jednym postępowaniu.
Źródło: https://www.bankier.pl/wiadomosc/Banki-moga-grac-na-dwa-fronty-z-frankowiczami-Moga-zadac-zwrotu-kapitalu-9072941.html
